Krzesło: mebel, który zmienił się wraz z modą
Krzesło to mebel do siedzenia dla jednej osoby, z oparciem i zwykle bez podłokietników. Stoi najczęściej przy stole lub biurku.
Przysuwasz krzesło do stołu i siadasz do kolacji. W dopełniaczu liczby mnogiej mówimy „krzeseł”, a nie „krzesłów”, bo przy odmianie dochodzi do tzw. samogłoski ruchomej. To jeden z najczęstszych kłopotów przy odmianie tego rzeczownika.
- Mebel do siedzenia. *Drewniane krzesło kuchenne.*
- Stanowisko lub urząd (przenośnie). *Walczy o krzesło burmistrza.*
- Krzesło elektryczne. *Dawna metoda wykonywania wyroków w USA.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | krzesło | krzesła |
| Dopełniacz | krzesła | krzeseł |
| Celownik | krzesłu | krzesłom |
| Biernik | krzesło | krzesła |
| Narzędnik | krzesłem | krzesłami |
| Miejscownik | krześle | krzesłach |
Przykłady użycia
- Na krześle leży moja kurtka.Miejscownik: na krześle, z wymianą ł na l.
- Kupiliśmy sześć krzeseł do jadalni.Dopełniacz liczby mnogiej po liczebniku.
- Podaj mi to krzesło.Biernik rodzaju nijakiego równy mianownikowi.
Krzesło, fotel i stołek
Polszczyzna ma kilka nazw mebli do siedzenia. Krzesło ma oparcie i zwykle cztery nogi. Fotel ma podłokietniki i jest wygodniejszy, a stołek nie ma oparcia. Taboret to niski stołek bez oparcia, a ława to długi mebel dla kilku osób. W miejscowniku zmienia się ł w l i pojawia się e: *na krześle*, choć mianownik brzmi *krzesło*. Ciekawostką jest *krzesło elektryczne*, kalka z angielskiego *electric chair*, czyli urządzenie do wykonywania wyroków śmierci w USA. Zwróć uwagę na pisownię początku słowa: krz, nie „ksz”, choć brzmi podobnie. W języku urzędowym spotkasz też zwrot *krzesło poselskie*, czyli miejsce w sali obrad. Mebel najczęściej stoi przy stole.
Jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej: krzeseł czy krzesłów?
Poprawnie: krzeseł.
Czy krzesło i fotel to to samo?
Nie. Fotel ma podłokietniki i jest zwykle miękki, krzesło bywa twardsze i lżejsze.