Zabawka: przedmiot do zabawy i nie tylko
Zabawka to przedmiot służący do zabawy, zwykle dla dzieci, a w przenośni człowiek traktowany przez kogoś instrumentalnie, bez szacunku.
Zabawka to przedmiot stworzony do zabawy, od klocków po pluszowego misia. W polszczyźnie słowo ma także gorzki sens: być czyjąś zabawką znaczy być wykorzystywanym i nie mieć nic do powiedzenia. Z dzieciństwem kojarzy się lalka, ale zabawkami bywają także gadżety dla dorosłych, na przykład modele kolejek.
- Przedmiot do zabawy. *Dostał nową zabawkę na urodziny.*
- Człowiek traktowany instrumentalnie (przenośnie). *Była zabawką w rękach intryganta.*
- Pomysłowy gadżet. *Ten dron to droga zabawka dla dorosłych.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zabawka | zabawki |
| Dopełniacz | zabawki | zabawek |
| Celownik | zabawce | zabawkom |
| Narzędnik | zabawką | zabawkami |
| Miejscownik | zabawce | zabawkach |
Zabawka w zdaniu
- W pokoju leżało pełno zabawek.Dopełniacz liczby mnogiej bez końcówki: „zabawek”.
- Bawił się nową zabawką przez cały dzień.Narzędnik po „bawić się”; czasownik zwrotny wymaga narzędnika.
- Nie jestem twoją zabawką!Zdanie emocjonalne, zwykle w kłótni, zaprzeczające instrumentalnemu traktowaniu.
Czym jest zabawa, a czym zabawka?
- Pokrewieństwo: *zabawka* wywodzi się od czasownika *bawić*, tak samo jak zabawa. Zabawa to czynność, a zabawka to rzecz, która jej służy.
- Pisownia: w celowniku i miejscowniku „k” zmienia się w „c”: *zabawka – zabawce*. Tak samo odmieniają się *babka*, *łódka* i *matka* (*babce*, *matce*).
- Zdrobnienia: *zabaweczka* jest zdrobnieniem pieszczotliwym, a *zabawkowy* to przymiotnik: sklep zabawkowy, samochód zabawkowy.
Czy „zabawka” i „gra” to to samo?
Nie. Zabawka to przedmiot, a gra to zorganizowana aktywność z regułami. Czasem przedmiot służy do gry, na przykład szachownica.
Co oznacza „zabawka w czyichś rękach”?
To osoba pozbawiona własnej woli, którą ktoś wykorzystuje do swoich celów. Zwrot bywa używany w polityce i w literaturze.