Płaszcz: ubranie wierzchnie i cienka warstwa
Płaszcz to długie wierzchnie okrycie noszone na ubranie. W przenośni także warstwa pokrywająca powierzchnię, na przykład płaszcz farby.
Płaszcz to rzecz, którą zakładamy jesienią i wiosną. Wyraz ma wiele znaczeń, ale wszystkie łączy jedno: coś, co otacza i chroni. Okrywa człowieka, pocisk, a nawet całą planetę, bo geolodzy mówią o płaszczu Ziemi.
- Wierzchnie okrycie. *Narzuciła płaszcz i wyszła.*
- Warstwa ochronna. *Pocisk miał płaszcz ze stali.*
- Część Ziemi pod skorupą. *Płaszcz ziemski sięga około trzech tysięcy kilometrów w głąb.*
- Pozór (przenośnie). *Pod płaszczykiem troski ukrywał własny interes.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | płaszcz | płaszcze |
| Dopełniacz | płaszcza | płaszczy |
| Celownik | płaszczowi | płaszczom |
| Biernik | płaszcz | płaszcze |
| Narzędnik | płaszczem | płaszczami |
| Miejscownik | o płaszczu | o płaszczach |
Płaszcz w zdaniu
- Włóż płaszcz, bo na dworze zimno.Biernik równy mianownikowi, bo to rzecz.
- Szła w długim płaszczu z kapturem.Miejscownik po „w” opisuje ubranie.
- Okryła dziecko płaszczem.Narzędnik wskazuje, czym ktoś okrywa.
Płaszcz w przenośni i nauce
Przenośnie płaszcz służy do mówienia o pozorach: *pod płaszczykiem* (czegoś niewinnego) oznacza „pod pretekstem”. W geologii *płaszcz Ziemi* leży pod skorupą, a w botanice *płaszcz* może oznaczać warstwę ochronną. Warto też znać zdrobnienie *płaszczyk*, które często występuje w tym samym wyrażeniu. Bliskie znaczeniowo jest słowo kurtka, choć nie jest to to samo: kurtka jest krótsza, a płaszcz sięga co najmniej do bioder, a zwykle do kolan. W Polsce nosi się też *płaszcz przeciwdeszczowy*, popularnie zwany *prochowcem*. Dopełniacz liczby mnogiej to *płaszczy*, z miękkim zakończeniem.
Czy płaszcz to to samo co palto?
Palto to starsze lub regionalne określenie płaszcza, często zimowego.
Co znaczy „płaszcz Ziemi”?
Gruba warstwa pod skorupą, zbudowana ze skał w stanie plastycznym.