Koniec, w końcu, na koniec: jak ich używać?
Koniec to moment zakończenia czegoś albo skrajna część przedmiotu lub miejsca. Występuje w wielu stałych wyrażeniach, takich jak koniec końców.
Koniec to jedno z najczęściej używanych słów polszczyzny, a przy tym bogate w wyrażenia. Różnicę między „w końcu” a „na koniec” zna intuicyjnie niemal każdy, ale łatwo ją pomylić: pierwsze wyraża ulgę po oczekiwaniu, drugie wskazuje ostatni punkt w ciągu. Przy odmianie zmienia się też sama budowa wyrazu.
- Moment zakończenia. *Koniec filmu był zaskakujący.*
- Skrajna część przestrzeni lub przedmiotu. *Mieszka na końcu ulicy.*
- Ostateczny kres, zagłada. *Wielu wieszczyło mu koniec kariery.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | koniec | końce |
| Dopełniacz | końca | końców |
| Celownik | końcowi | końcom |
| Biernik | koniec | końce |
| Narzędnik | końcem | końcami |
| Miejscownik | końcu | końcach |
Koniec w zdaniu
- Pod koniec roku pojawi się nowa wersja.Wyrażenie przyimkowe: pod koniec + dopełniacz.
- W końcu przyszedł, choć czekaliśmy dwie godziny.„W końcu” wyraża ulgę lub zniecierpliwienie.
- Na koniec chciałbym wszystkim podziękować.„Na koniec” otwiera ostatnią część wypowiedzi.
Wyrażenia ze słowem koniec
- Koniec końców — ostatecznie, po wszystkim: *Koniec końców wszyscy byli zadowoleni.*
- Wiązać koniec z końcem — z trudem starczać na życie.
- Mieć na końcu języka — nie móc sobie czegoś przypomnieć, choć wiemy, że to znamy.
- Koniec świata — dosłownie i przenośnie: kres wszystkiego albo odległe miejsce. Bliskie słowa to kres oraz finał.
Jak odmienić koniec w dopełniaczu?
Poprawnie „końca”. Samogłoska e wypada, a n zmiękcza się do ń, stąd forma „końca”, a nie „konca”.
Czym różni się koniec od końcówki?
Koniec to kres lub skrajna część, a końcówka bywa jego niewielkim fragmentem, np. końcówka wyrazu lub końcówka meczu.