Prośba, czyli zwrot do kogoś o pomoc lub przysługę
Prośba to zwrócenie się do kogoś, by coś dla nas zrobił, dał lub pozwolił, wyrażone grzecznie i bez nakazu.
Prośba powstała od czasownika *prosić*. Dopełniacz liczby mnogiej brzmi *próśb*, a w innych formach pojawia się *o*, więc *ó* ukazuje się tylko w jednej, zamkniętej sylabie. Prośba jest przeciwieństwem rozkazu: nie wymusza, tylko zakłada dobrą wolę drugiej osoby.
- Zwrócenie się z prośbą. *Mam do ciebie prośbę.*
- Pisemna forma. *Prośba o przeniesienie została złożona w sekretariacie.*
- Modlitwa błagalna. *Prośby o pomoc w czasie choroby.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | prośba | prośby |
| Dopełniacz | prośby | próśb |
| Celownik | prośbie | prośbom |
| Narzędnik | prośbą | prośbami |
| Miejscownik | prośbie | prośbach |
Prośba w zdaniu
- Zwracam się z prośbą o pomoc.Po *prośbie* stoi *o* i biernik: *o pomoc*.
- Na jego prośbę spotkanie przełożono.Zwrot *na prośbę* wprowadza powód zmiany.
- Prośby i groźby nic nie pomogły.Utarte zestawienie *prośbą i groźbą*.
Pisownia i frazeologia
- Alternacja ó:o: *prosić*, *prośba*, *próśb* – ten sam rdzeń, ale *ó* w dopełniaczu liczby mnogiej, jak w *dróg* od *droga*.
- Frazeologia: *prośbą i groźbą* (wszelkimi sposobami), *na usilną prośbę*, *spełnić prośbę*.
- Przyimki: *prośba o coś* (*o pomoc*), nie *prośba na coś*; *z prośbą do kogoś*.
- Formy grzecznościowe: *proszę*, *uprzejmie proszę* i *czy mógłbyś…* zmiękczają prośbę i czynią ją bardziej kulturalną.
Czy mówi się „prośba o coś” czy „prośba na coś”?
Poprawnie: *prośba o coś*. Przyimek *na* używamy w innych kontekstach, na przykład *na czyjąś prośbę*.
Czym różni się prośba od rozkazu?
Prośba zakłada wolny wybór adresata, a rozkaz wymaga wykonania. Dlatego tak ważna jest intonacja i słowo *proszę*.