Kolejka: ludzie w sklepie, kolejka linowa i... pociąg
Kolejka to szereg osób czekających na swoją kolej albo rodzaj niewielkiej kolei. Oznacza też serię rozgrywek w sporcie.
Stoisz w kolejce po bilet i liczysz osoby przed sobą. Kolejka to zdrobnienie od słowa „kolej”, a więc dosłownie ‘mała kolej’, ale w polszczyźnie weszła do mowy przede wszystkim jako wspólne czekanie na swoją kolej. W czasach PRL kolejki były codziennością.
- Szereg czekających. *Kolejka do kasy sięgała drzwi.*
- Mała kolej. *Kolejka górska, kolejka wąskotorowa.*
- Seria meczów. *Dziesiąta kolejka ekstraklasy.*
- Porcja kieliszków (potocznie). *Postawił nam kolejkę.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kolejka | kolejki |
| Dopełniacz | kolejki | kolejek |
| Celownik | kolejce | kolejkom |
| Biernik | kolejkę | kolejki |
| Narzędnik | kolejką | kolejkami |
| Miejscownik | kolejce | kolejkach |
Przykłady użycia
- Nie wpychaj się do kolejki.Zakaz „wpychania się”, język potoczny.
- Wsiedliśmy do kolejki linowej na Kasprowy.Znaczenie ‘kolejka linowa’.
- W dwudziestej kolejce zagrają derby.Język sportowy, kolejka rozgrywek.
Kolejka a kolej, czyli słowa pokrewne
Słowo należy do rodziny kolei, ‘następstwa’, od prasłowiańskiego *kolo* ‘koło’. Stąd też kolej w sensie ‘ciąg, następstwo’ oraz wyrażenia *kolejno*, *z kolei*. Warto zwrócić uwagę na różnicę między *stać w kolejce* i *stać w kolejkach*: druga forma jest rzadsza i wskazuje na wiele miejsc naraz. W PRL powstało powiedzenie *kolejka po wszystko*, a mówiąc o zamówieniach online, ludzie czasem używają też słowa *kolejka* w sensie listy oczekujących. Pisownia jest prosta, ale pamiętaj o zmianie k w c w celowniku i miejscowniku: *w kolejce*. Gdy wypowiadasz się o czasie oczekiwania, możesz też użyć słowa kolej w znaczeniu ‘czyja jest kolej’.
Czy mówi się „w kolejce” czy „w kolejkę”?
Poprawnie: stać w kolejce (miejscownik), ale wejść do kolejki (dopełniacz).
Co znaczy „postawić kolejkę”?
Zamówić dla wszystkich przy stole po drinku lub kieliszku, potocznie.