Kochany, czyli ten, kogo darzymy uczuciem
Kochany to przymiotnik opisujący osobę lub rzecz darzoną uczuciem. Jako zwrot jest wyrazem czułości, a użyty z przekąsem ma ton protekcjonalny.
Kochany to jedno z tych słów, które potrafią zabrzmieć i czule, i złośliwie. Wszystko zależy od tonu: „kochany tato” to wyraz uczucia, a „no, kochany, nie tak szybko” to ostrzeżenie. Przymiotnik pochodzi od czasownika *kochać*, więc opisuje kogoś, kto jest kochany przez innych.
- Darzony uczuciem. *Kochany dziadek opowiadał nam bajki.*
- Zwrot do bliskiej osoby. *Kochany, zadzwoń do mnie wieczorem.*
- Sympatyczny, miły (potocznie). *To naprawdę kochany pies.*
- Ironicznie, z pobłażaniem. *Kochany, tego się nie da zrobić.*
Odmiana (rodzaj męski)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kochany | kochani |
| Dopełniacz | kochanego | kochanych |
| Celownik | kochanemu | kochanym |
| Biernik | kochanego | kochanych |
| Narzędnik | kochanym | kochanymi |
| Miejscownik | kochanym | kochanych |
Przykłady użycia
- Kochani, zapraszam was na kolację.Liczba mnoga, zwrot do grupy znajomych lub rodziny.
- To mój kochany brat.Przymiotnik przy rzeczowniku, forma neutralna.
- Kochany, z tym ci nie pomogę.Potoczne, w ustach rozmówcy może być ironiczne.
Kochany, ukochany czy kochanek?
Przy tym słowie łatwo o pomyłkę. Ukochany jest bardziej uroczysty i oznacza osobę wyjątkowo umiłowaną. Kochanek to z kolei rzeczownik mówiący o partnerze w związku pozaformalnym, a nie o każdym, kogo lubimy. Natomiast forma żeńska to kochana. Zwróć uwagę na biernik: przy rzeczownikach osobowych męskich jest równy dopełniaczowi (*widzę kochanego brata*). Jeśli chcesz mówić o uczuciach, przyda się też słowo miłość, a w zwrocie do bliskich używamy wołacza, w którym przymiotnik zostaje bez zmiany: *kochany!*.
Czy „kochany” pisze się wielką literą?
W liście w nagłówku tak: „Kochany Tato”. W środku zdania zwykle z małej.
Czy kochanek to to samo co kochany?
Nie. Kochany to przymiotnik, a kochanek to rzeczownik oznaczający zwykle partnera poza małżeństwem.