Państwo, Państwo, państwo: trzy znaczenia jednego słowa
Państwo to zorganizowana społeczność na określonym terytorium z własną władzą; także forma grzecznościowa „Szanowni Państwo” oraz małżeństwo w tytulatorze.
Państwo ma w polszczyźnie aż trzy życia. To zarazem kraj z własnym rządem, grzeczny zwrot do kilku osób i określenie pary małżeńskiej: „państwo Kowalscy”. Jedno słowo, trzy konteksty, a w każdym inna pisownia.
- Zorganizowana wspólnota polityczna. *Polska jest państwem demokratycznym.*
- Grzeczny zwrot do wielu osób. *Szanowni Państwo, witam na konferencji.*
- Małżeństwo. *Do biura przyszło państwo Nowakowie.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | państwo | państwa |
| Dopełniacz | państwa | państw |
| Celownik | państwu | państwom |
| Biernik | państwo | państwa |
| Narzędnik | państwem | państwami |
| Miejscownik | o państwie | o państwach |
Państwo w zdaniu
- Państwo ma obowiązek chronić obywateli.Znaczenie ogólne, małą literą.
- Proszę Państwa o zajmowanie miejsc.Wielka litera przy bezpośrednim zwrocie.
- Państwo Wiśniewscy zaprosili nas na kolację.Para małżeńska, małą lub wielką, w zależności od stylu.
Wielka czy mała litera?
W korespondencji i przemówieniach zwrot do kilku osób piszemy wielką literą: *Szanowni Państwo, zapraszamy Państwa.* W znaczeniu „kraj” używamy małej: *państwo prawa*, *państwa Unii*. Wyraz utworzono od słowa *pan*, więc dawniej oznaczał „dobra i władztwo pana”, a dziś jest pokrewny z panem. Uwaga na liczbę: Państwo w znaczeniu grzecznościowym łączy się z czasownikiem w liczbie mnogiej (*Państwo wiedzą*), a w znaczeniu „kraj” — w pojedynczej (*państwo istnieje*). W relacjach międzynarodowych ważne jest też pojęcie narodu, który nie musi mieć własnego państwa.
Kiedy piszemy Państwo wielką literą?
Gdy zwracamy się bezpośrednio do osób, np. w liście lub mailu: Szanowni Państwo, dziękujemy Państwu.
Czy po słowie państwo czasownik jest w liczbie mnogiej?
W znaczeniu grzecznościowym tak: Państwo wiedzą. W znaczeniu „kraj” nie: państwo istnieje.