Kawa na ławę: napój, który nauczył nas mówić wprost
Kawa to napój parzony z palonych i zmielonych ziaren kawowca. Słowo oznacza też same ziarna oraz roślinę.
Kawa to jeden z najpopularniejszych napojów na świecie, a w języku polskim także źródło frazeologii. Nazwa wywodzi się z arabskiego *qahwa*, przez turecki *kahve*, i dotarła do Polski w czasach kontaktów z Imperium Osmańskim. Wiele osób nie wyobraża sobie poranka bez filiżanki kawy.
- Napój. *Poproszę kawę z mlekiem.*
- Ziarna lub proszek. *Kupiłem kilogram kawy.*
- Spotkanie (potocznie). *Wpadnij na kawę, pogadamy.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | kawa | kawy |
| dopełniacz | kawy | kaw |
| celownik | kawie | kawom |
| biernik | kawę | kawy |
| narzędnik | kawą | kawami |
| miejscownik | kawie | kawach |
Przykłady użycia
- Poproszę dużą kawę na wynos.Zamówienie w kawiarni.
- Czas, żeby wyłożyć kawę na ławę.Stały zwrot: powiedzieć wszystko wprost.
- Umówmy się na kawę po pracy.„Na kawę” znaczy: na krótkie spotkanie, nie tylko picie.
Rodzaje i zwroty
- Kawa po turecku — zalewana wrzątkiem w szklance lub filiżance, bez filtrowania.
- Kawa zbożowa — napój ze zboża, bez kofeiny.
- Kawa z ekspresu — przelewowa lub ciśnieniowa.
- Kawa na ławę — mówić otwarcie, bez ogródek.
- Kawa jest często podawana z mlekiem albo obok herbaty w menu.
Czy „kawa” ma liczbę mnogą?
Tak, „kawy” — np. „dwie kawy” w znaczeniu: dwie porcje. W znaczeniu gatunków też: „kawy z Etiopii”.
Dlaczego „kawa na ławę”?
Bo to przenośnia o kładzeniu wszystkiego na stół: rozmowa idzie na całość i niczego się nie ukrywa.
Czy „kawa” to zawsze napój?
Nie. Tym słowem nazywa się też ziarna, proszek i roślinę, czyli kawowiec. Z kontekstu zwykle wiadomo, o co chodzi.
Jak zapisać „kawa z mlekiem”?
Zwykle jako dwa słowa. Przy zamówieniu w kawiarni często skraca się to do nazwy napoju: „latte” lub „biała kawa”.