Gamma czy gama? Dwa słowa, które łatwo pomylić
Gamma to trzecia litera alfabetu greckiego (Γ, γ), używana też w fizyce, na przykład w promieniowaniu gamma. Nie myl jej z „gamą”, czyli skalą dźwięków.
Gamma to trzecia litera greckiego alfabetu, po alfa i beta. Dwa „m” odróżniają ją od „gamy”, czyli skali dźwięków albo palety barw. Litera γ opisuje w fizyce i matematyce różne wielkości, a w medycynie i astronomii pojawia się w nazwach promieniowania.
- Litera alfabetu greckiego (Γ, γ). *Gamma stoi po becie.*
- Promieniowanie gamma. *Szpital ma gammakamerę.*
- Kontrast w fotografii i obrazie. *Ustaw gammę ekranu.*
- Oznaczenie wielkości w nauce. *Współczynnik gamma.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | gamma | gammy |
| Dopełniacz | gammy | gamm |
| Celownik | gammie | gammom |
| Biernik | gammę | gammy |
| Narzędnik | gammą | gammami |
| Miejscownik | gammie | gammach |
Przykłady użycia
- Promienie gamma przenikają przez grube ściany.W tym związku „gamma” jest niezmienne.
- Wpisz literę gamma w pole formuły.Rzeczownik w funkcji nazwy liter, odmienia się zwykle rzadko.
- Zmieniła gammę kolorów na cieplejszą.Tu mamy gamę, nie gammę — częsty błąd w piśmie.
Gamma kontra gama
Oba słowa mają wspólne pochodzenie. Średniowieczny teoretyk muzyki Gwidon z Arezzo oznaczył najniższy dźwięk skali grecką literą gamma. Stąd łacińskie *gamma ut*, a w polszczyźnie gama w znaczeniu „skala” i „zakres”. Jedno „m” przetrwało w gamie, a litera pozostała gammą. Zapamiętaj: do muzyki i palety kolorów używaj *gamy*, do alfabetu greckiego i promieni — *gammy*. W angielszczyźnie ten sam trop prowadzi do słowa *gamut*, czyli pełnego zakresu.
Czy piszemy gamma czy gama?
Obie formy są poprawne, ale znaczą co innego. Gamma to litera grecka, gama to skala dźwięków lub zakres, na przykład gama kolorów.
Czym są promienie gamma?
To promieniowanie elektromagnetyczne o bardzo krótkiej fali, wysyłane przez jądra atomowe. Odkrył je Paul Villard w 1900 roku, a nazwę nadał im Ernest Rutherford.