Z czego składa się słowo punkt i skąd punktualność?
Punkt to bardzo mała część przestrzeni, jednostka oceny w grze lub szkole, a także element listy czy programu. Pochodzi od łacińskiego punctum.
Punkt wyobraża coś najmniejszego, co jeszcze można wskazać. Od łacińskiego punctum, czyli ukłucia, wyraz doszedł do znaczenia „miejsce bez wymiarów” i do punktów w grze. Jest jednym z najbardziej produktywnych słów w złożeniach i frazeologizmach.
- Miejsce o znikomej wielkości. *Punkt na mapie.*
- Jednostka oceny. *Drużyna zdobyła trzy punkty.*
- Pozycja na liście. *Punkt pierwszy porządku obrad.*
- Placówka. *Punkt apteczny.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | punkt | punkty |
| Dopełniacz | punktu | punktów |
| Celownik | punktowi | punktom |
| Narzędnik | punktem | punktami |
| Miejscownik | punkcie | punktach |
Punkt w zdaniach
- Na pierwszym punkcie spotkania omówimy budżet.Miejscownik: punkt → w punkcie, bo t przed -e zmiękcza się na c.
- Z mojego punktu widzenia to dobry plan.Stałe wyrażenie: perspektywa mówiącego.
- Zdobył punkt w ostatniej minucie.Znaczenie sportowe, język potoczny.
Wyrażenia i etymologia
- Punkt widzenia — pogląd lub perspektywa.
- Punkt honoru — sprawa, w której chodzi o godność.
- Punkt zapalny — miejsce, które łatwo wywołuje konflikt.
- Punktualny — wzięty od punktu, czyli dokładnego momentu; przeciwieństwo to spóźniony, a pokrewna pora opisuje moment dnia.
- Kropka — kropka to wizualny punkt.
Przydają się stałe połączenia: *punkt wyjścia*, *punkt kulminacyjny*, *punkt sprzedaży*, *punkt kontrolny*. Zwróć uwagę na różnicę form: *do ostatniego punktu*, ale *w ostatnim punkcie*. Wiedza ta ułatwia pisanie regulaminów i sprawozdań.
Czy punkt zawsze oznacza coś małego?
W matematyce tak, ale w mowie potocznej to także „placówka” lub „pozycja na liście”, więc bywa duża.
Skąd się bierze „punktualny”?
Od łacińskiego punctum, bo punktualność dotyczy dokładnie wyznaczonego punktu w czasie.