Fakt, że fakt jest faktem. Kiedy jest argumentem?
Fakt to zdarzenie lub stan rzeczy, który rzeczywiście zaistniał i można go potwierdzić. Potocznie służy też jako potwierdzenie: „Fakt!”.
Fakt to coś, co rzeczywiście miało miejsce i da się to zweryfikować. Odróżnia się od opinii tym, że nie zależy od naszych odczuć: można go sprawdzić i udowodnić. Słowo pochodzi od łacińskiego *factum*, czyli „rzecz zrobiona”, i jest spokrewnione z wyrazem „faktura”.
- Zdarzenie lub stan rzeczy. *To bezsporny fakt.*
- Dowód, argument. *Przedstawił fakty, nie opinie. Dobry dowód to podstawa.*
- Potwierdzenie (potocznie). *— Spóźniłeś się. — Fakt.*
- Nazwa dziennika. *Przeczytał to w „Fakcie”.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | fakt | fakty |
| dopełniacz | faktu | faktów |
| celownik | faktowi | faktom |
| biernik | fakt | fakty |
| narzędnik | faktem | faktami |
| miejscownik | fakcie | faktach |
Przykłady użycia
- Fakt, że nikt nie przyszedł, mówi wiele.Przed „że” stawiamy przecinek.
- Postawiono nas przed faktem dokonanym.Frazeologizm: sytuacja, której nie da się już zmienić.
- Dowiedziała się o tym po fakcie.„Po fakcie” znaczy: już po zdarzeniu.
Fakt a prawda
Fakt i prawda nie zawsze znaczą to samo. Fakt jest pojedynczym, sprawdzalnym stwierdzeniem, a prawda to często szersze rozumienie sytuacji. Wyrażenie fakt autentyczny jest pleonazmem, bo fakt z definicji jest prawdziwy. Ciekawostka: w miejscowniku powstaje fakcie (zmiana „kt” na „kc”), a błędnie bywa używana konstrukcja „w fakcie, że” zamiast „w związku z faktem, że”. Wyraz „pleonazm” oznacza zbędne powtórzenie sensu.
Czy fakt i opinia to to samo?
Nie. Fakt da się zweryfikować, opinia wyraża czyjś pogląd i może być słuszna lub nie.
Co znaczy „fakt dokonany”?
To sytuacja, która już zaszła i której nie da się cofnąć, np. „postawić kogoś przed faktem dokonanym”.