Stek: kawał mięsa i „stek bzdur”
Stek to gruby plaster mięsa, najczęściej wołowego, smażony lub grillowany. W przenośni oznacza też duże nagromadzenie czegoś negatywnego.
Stek kojarzy się z restauracją i grillem. W polszczyźnie to słowo ma jednak drugie życie: „stek kłamstw” to nie danie, lecz ogromna ilość nieprawdy. Obie wersje pochodzą z tego samego, mięsnego źródła.
- Danie mięsne. *Zamówił stek z frytkami.*
- Duża ilość czegoś nieprzyjemnego (przenośnie). *Opowiedział stek bzdur.*
- Potocznie o grubym kawałku mięsa. *Stek schabowy.*
- Odmiana z niemięsnych składników. *Stek z kalafiora.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | stek | steki |
| Dopełniacz | steku | steków |
| Celownik | stekowi | stekom |
| Biernik | stek | steki |
| Narzędnik | stekiem | stekami |
| Miejscownik | steku | stekach |
Przykłady użycia
- Poproszę stek średnio wysmażony.Typowe zamówienie w restauracji.
- To, co mówi, to stek bzdur.Przenośnia; potoczny, krytyczny styl.
- Z grilla wyszły soczyste steki.Liczba mnoga, język kulinarny.
Wysmażenie i pochodzenie
- Wyraz zapożyczono z angielskiego *steak*, a ten sięga staronordyjskiego *steik*, czyli pieczeń na rożnie.
- Stopnie wysmażenia opisuje się słowami: krwisty, średnio wysmażony, mocno wysmażony.
- Podstawą steku jest zwykle mięso wołowe, ale nazwa dotyczy też steków z ryb czy kalafiora.
- W zwrocie o nieprawdzie podobnie brzmi wyrażenie bzdura, na przykład „stek bzdur”.
- W Polsce stek bywa mylony z kotletem schabowym, choć to dwa różne dania: stek jest z reguły grubszym, krótko smażonym kawałkiem bez panierki. W menu często pada też nazwa „stek z antrykotu”.
Jak się pisze: stek czy steak?
Poprawna polska pisownia to „stek”. Forma „steak” pozostaje angielska i pojawia się tylko w nazwach własnych lub cytatach.
Czy „stek” to rzeczownik męski?
Tak, to rzeczownik rodzaju męskorzeczowego, np. „dobry stek”, „wielkie steki”.
Jak najlepiej usmażyć stek?
Mięso warto wyjąć z lodówki wcześniej, osuszyć i smażyć na bardzo gorącej patelni po kilka minut z każdej strony. Potem należy je odstawić na chwilę, by sok się rozłożył.