Wzór: matematyczny, na tkaninie i do naśladowania
Wzór to schemat do powielania, formuła matematyczna, deseń albo osoba, którą warto naśladować.
Wzór ma w polszczyźnie wiele zastosowań. Raz to formuła matematyczna, raz deseń na tkaninie, a raz człowiek, na którym chcemy się wzorować. Wszystkie znaczenia łączy idea schematu, który można powtarzać. Pojęcie przewija się w szkole, w modzie i w kulturze.
- Formuła. *Wzór na pole koła.*
- Deseń. *Obrus w kwiatowe wzory.*
- Osoba godna naśladowania. *Była dla niego wzorem.*
- Szablon dokumentu. *Wzór umowy.*
- Przykład z przeszłości. *Na wzór dawnych mistrzów.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wzór | wzory |
| Dopełniacz | wzoru | wzorów |
| Celownik | wzorowi | wzorom |
| Narzędnik | wzorem | wzorami |
| Miejscownik | wzorze | wzorach |
Przykłady użycia
- Skorzystaj ze wzoru podanego w tabeli.Znaczenie techniczne.
- Zaprojektowała nowy wzór tapety.Znaczenie estetyczne.
- Brała wzór z matki.Zwrot „brać wzór z kogoś”.
Wzór, wzorzec i wzorowy
- Wzorzec — bardziej formalne określenie ideału lub miary.
- Wzorowy — idealny, np. *wzorowy uczeń*.
- Wzorować się — naśladować kogoś.
- Przy wzorach spotkasz się z pojęciem modelu i z powtarzalnym motywem w sztuce.
- Zwróć uwagę na połączenia: „wzór do naśladowania”, „wzór postępowania”, „wzór matematyczny”. W języku urzędowym spotkasz też „wzór wniosku”, czyli gotowy formularz do wypełnienia.
Dlaczego „wzór” z „ó”?
Bo „ó” wymienia się na „o”: wzoru, wzorowy, wzorzec. To reguła ortograficzna.
Czym różni się wzór od wzorca?
Wzorzec to idealny model lub norma, a wzór to szerszy termin obejmujący też formuły i desenie.
Czy „według wzoru” to poprawne wyrażenie?
Tak. Mówi się „według wzoru”, „na wzór czegoś” i „na wzór” w sensie naśladowania.
Jak odmieniać „wzór” w miejscowniku?
„O wzorze”, „na wzorze”. W tej formie występuje „o”, bo „ó” zmienia się w „o”, co odróżnia ją od mianownika.