Cena: ile coś kosztuje i ile za to zapłacimy w przenośni
Cena to wartość towaru lub usługi wyrażona w pieniądzach; w przenośni także to, co trzeba poświęcić, by coś osiągnąć.
Cena to kwota, jaką trzeba zapłacić za towar lub usługę. Niekiedy cena jest tylko liczbą na metce, a niekiedy tym, co trzeba oddać, by coś osiągnąć: czasem, zdrowiem, spokojem. Słowo ma bogate zwroty i ciekawy rodowód.
- Wartość towaru w pieniądzach. *Cena biletu wzrosła o dziesięć złotych.*
- Poświęcenie, konsekwencja. *Sukces miał swoją cenę.*
- Wartość, szacunek. *W tej firmie lojalność jest w cenie.*
- „Za wszelką cenę”. *Chciał wygrać za wszelką cenę.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik (co?) | cena | ceny |
| Dopełniacz (czego?) | ceny | cen |
| Celownik (czemu?) | cenie | cenom |
| Biernik (co?) | cenę | ceny |
| Narzędnik (czym?) | ceną | cenami |
| Miejscownik (o czym?) | cenie | cenach |
Przykłady użycia
- Jaka jest cena tego telefonu?Pytanie neutralne; możesz też zapytać „ile to kosztuje?”.
- Zapłacił wysoką cenę za swoją decyzję.W przenośni: poniósł poważne konsekwencje.
- Uczciwość jest dziś w cenie.„Być w cenie” znaczy być cenionym, pożądanym.
Pochodzenie i fałszywy przyjaciel
Polska „cena” wywodzi się z prasłowiańskiego *cěna*, które sięga rdzenia spokrewnionego z greckim *poinē* i łacińskim *poena* („kara, odpłata”). W języku włoskim i hiszpańskim *cena* oznacza zupełnie co innego: kolację. Warto więc uważać w restauracji za granicą. W Polsce cenę łatwo pomylić z innymi słowami: koszt to wydatek ponoszony przez sprzedawcę, a wartość to to, ile coś znaczy dla kupującego.
Czym różni się cena od kosztu?
Cena to kwota, którą płaci kupujący. Koszt to wydatek ponoszony przy wytworzeniu lub zakupie.
Co znaczy „za żadną cenę”?
Pod żadnym warunkiem; nawet za dużą nagrodę ktoś nie zgodzi się na to.