Dobro i dobra: pułapka liczby mnogiej z „ó”
Dobro to wszystko, co uznajemy za pozytywne, korzystne lub moralnie słuszne. W liczbie mnogiej „dobra” oznaczają towary i majątek, a w dopełniaczu pojawia się „dóbr”.
Dobro to jedno z fundamentalnych pojęć etyki. W prawie i ekonomii to samo słowo w liczbie mnogiej zmienia sens: „dobra” to towary, majątek i wartości.
- Wartość moralna. *Zło zwyciężyło dobro tylko na chwilę.*
- Korzyść, pożytek. *Robię to dla twojego dobra.*
- Przedmiot lub majątek (lm). *Dobra kultury trzeba chronić.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dobro | dobra |
| Dopełniacz | dobra | dóbr |
| Celownik | dobru | dobrom |
| Narzędnik | dobrem | dobrami |
| Miejscownik | dobru | dobrach |
Przykłady użycia
- W filmie dobro walczy ze złem.Klasyczna opozycja dobra i zła.
- Dobro dziecka jest najważniejsze.Ważna zasada w prawie rodzinnym.
- Zabytki to dobra kultury narodowej.Liczba mnoga w sensie majątku i wartości.
Pisownia „dóbr” i frazeologia
W dopełniaczu liczby mnogiej piszemy dóbr, bo „o” przechodzi w „ó”, podobnie jak w „koło — kół” czy „słowo — słów”. To częsta zmiana „o” na „ó” w sylabie zamkniętej. Kilka wyrażeń: dla dobra sprawy, dobro wspólne, dobro osobiste (w prawie: cześć, zdrowie, wolność). Przeciwieństwem jest zło, a obok pojawia się prawda jako wartość.
Nie myl rzeczownika dobro z przysłówkiem dobrze ani przymiotnikiem dobry. W tekstach prawniczych wyróżnia się dobra osobiste, czyli wartości niematerialne, takie jak nazwisko, wizerunek czy dobre imię. Kto je narusza, może odpowiadać przed sądem cywilnym.
Wyrażenia z dobrem to także czynić dobro (pomagać innym) i dla czyjegoś dobra (w czyimś interesie), często używane w apelach i kampaniach społecznych.
Czy „dobro” ma liczbę mnogą?
Tak, ale w innym znaczeniu: „dobra” to towary i majątek, nie wartości moralne.
Jak zapisać „dóbr” przez „ó” czy „o”?
Przez „ó”: „wiele dóbr”. Wymawiamy je jak „u”, ale zapis jest etymologiczny.