Czek: dokument bankowy i skąd „szach” w angielskim check
Czek to dokument zawierający polecenie wypłaty określonej kwoty z rachunku bankowego. Dziś w Polsce czeki są rzadkością.
Czek to dokument bankowy, w którym właściciel rachunku poleca bankowi wypłacić określoną kwotę. Zwrot „czek bez pokrycia” oznacza obietnicę, za którą nic nie stoi. W Polsce czeki są dziś rzadkością, częściej spotkasz je w filmach amerykańskich.
- Dokument bankowy. *Wystawił czek na tysiąc złotych.*
- Obietnica bez pokrycia (przenośnie). *Ten polityk wystawia czeki bez pokrycia.*
- Czek podróżny. *Dawniej turyści wozili czeki podróżne.*
- Czek in blanco. *Dał mu czek in blanco na prowadzenie projektu.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik (co?) | czek | czeki |
| Dopełniacz (czego?) | czeku | czeków |
| Celownik (czemu?) | czekowi | czekom |
| Narzędnik (czym?) | czekiem | czekami |
| Miejscownik (o czym?) | czeku | czekach |
| Wołacz (o!) | czeku | czeki |
Przykłady użycia
- Zapłacił czekiem za mieszkanie.Czek jako forma płatności jest rzadka w Polsce.
- Wypisałem czek i zaniosłem go do banku.Typowa kolokacja: „wypisać czek”, „zrealizować czek”.
- Obiecał mi nagrodę, ale to czek bez pokrycia.Przenośnie: obietnica bez szans na spełnienie.
Czek, Czech i szach
Nie myl czeku z Czechem (mieszkańcem Czech): wymowa jest inna, bo w tym drugim występuje „ch”. Słowo „czek” przyszło z angielskiego *cheque*/*check*, a to ostatecznie z perskiego *szah* przez łacinę i francuski *eschec*. To ten sam źródłosłów, z którego pochodzi „szach” w szachach. Pierwotnie *check* znaczyło kontrolę, a stąd bilet kontrolny. W kontekście finansów mówi się bank lub gotówka, a czek jest dokumentem pośrednim.
Czy czek to to samo co bankomat?
Nie. Bankomat wypłaca gotówkę z karty, a czek to papier z poleceniem wypłaty.
Czy czeki są jeszcze w użyciu w Polsce?
Prawnie istnieją, ale w praktyce prawie ich nie używa się; zastąpiły je przelewy i karty płatnicze.