Gotówka a przelew: dlaczego „gotowe” pieniądze?
Gotówka to pieniądze w formie banknotów i monet, którymi można płacić od razu, bez pośrednictwa banku.
Gotówka to „gotowe pieniądze”, które można wydać natychmiast. Nazwa pochodzi od słowa „gotowy”, bo nie trzeba czekać na przelew ani rozliczenie. W sklepie można płacić gotówką lub kartą.
- Banknoty i monety. *Mam w portfelu tylko gotówkę.*
- Płatność od ręki. *Płacę gotówką, bez faktury.*
- Płynność finansowa firmy. *Spółce brakuje gotówki na bieżące wydatki.*
- Pieniądze w ręku w odróżnieniu od oszczędności. *Mam gotówkę, ale większość środków trzymam w banku.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | gotówka | gotówki |
| Dopełniacz | gotówki | gotówek |
| Celownik | gotówce | gotówkom |
| Biernik | gotówkę | gotówki |
| Narzędnik | gotówką | gotówkami |
| Miejscownik | o gotówce | o gotówkach |
Przykłady użycia
- Zapłacił gotówką za samochód.Narzędnik z funkcją sposobu płatności.
- Czy przyjmujecie tylko gotówkę?Biernik: gotówkę; pytanie do sklepu.
- W kasie zabrakło gotówki na wypłaty.Dopełniacz po przysłówku „zabrakło”.
Słowotwórstwo i fałszywe skojarzenia
- Struktura: *gotów* (gotowy) + *-ka*; wywodzi się od starszego „gotowe pieniądze”.
- Alternacja k : c: celownik i miejscownik mają „gotówce”, nie „gotówki”.
- Przeciwieństwo: *przelew* albo płatność kartą.
- Uwaga: angielskie *cash* bywa w polskim żargonie, ale w standardowym tekście piszemy „gotówka”.
- Pokrewne: *gotowy, gotować, gotówkowy*; zysk w firmie liczy się jednak w innych kategoriach niż stan kasy.
Czy gotówka i „kasa” to to samo?
Potocznie tak: „kasa” to „gotówka”, ale także miejsce płatności. Kasa jest mniej oficjalna.
Co oznacza „za gotówkę”?
Płatność od razu, bez rat i bez kredytu.
Czy gotówka ma liczbę mnogą?
Rzadko; zwykle używamy jej w liczbie pojedynczej jako rzeczownika zbiorowego. Liczba mnoga „gotówki” bywa spotykana w księgowości.
Jak zapłacić „równo” gotówką?
Podać dokładną kwotę, bez reszty. Mówi się wtedy: „mam odliczoną gotówkę”, a często: „płacę odliczoną kwotą”.