Chwyt: uścisk dłoni, sztuczka i sposób na przeciwnika
Chwyt to sposób złapania czegoś albo pochwycenia kogoś, ale też zręczny sposób osiągnięcia celu. W sporcie walki i w reklamie oznacza zaplanowany ruch lub sztuczkę.
Chwyt to rzeczownik utworzony od czasownika „chwytać”. Czasem jest to dosłowny uścisk, a czasem sprytna sztuczka, która ma przekonać klienta, wyborcę albo przeciwnika.
- Złapanie, uchwycenie. *Nauczyłem się nowego chwytu na gitarze.*
- Zręczny ruch w sporcie walki. *Judoka wykonał rzut przez biodro bardzo czystym chwytem.*
- Zagrywka, sztuczka. *To zwykły chwyt reklamowy.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | chwyt | chwyty |
| Dopełniacz | chwytu | chwytów |
| Celownik | chwytowi | chwytom |
| Narzędnik | chwytem | chwytami |
| Miejscownik | chwycie | chwytach |
Przykłady użycia
- Trener pokazał nam trzy podstawowe chwyty obronne.Znaczenie sportowe, liczba mnoga.
- Zagrał nieczysto, to był chwyt poniżej pasa.Frazeologizm z boksu: „poniżej pasa” oznacza nieuczciwy atak.
- Uchwyt tego noża jest wygodny, ale chwyt trzeba ćwiczyć.Nie myl słów „uchwyt” i „chwyt”.
Chwycić czy chwytać
Czasownik tworzy parę aspektową: chwycić (dokonany) i chwytać (niedokonany). *Chwycił lampę i uciekł* oznacza jednorazowy czyn, a *chwytał ją, kiedy spadała* opisuje powtarzanie. W miejscowniku zamiana „t” na „c” daje formę „w chwycie”. Z podobnym polem znaczeniowym są uścisk, walka i haczyk, który bywa metaforą podstępu.
- Chwyt oburącz — mocne trzymanie obiema dłońmi.
- Chwyt dźwigniowy — technika w sztukach walki, wykorzystująca dźwignię na stawie.
- Chwyt gitarowy — ułożenie palców dla danego akordu.
- Chwyt marketingowy — pomysł reklamowy, często oceniany krytycznie.
Ciekawostka: w zapisie nutowym i w żargonie muzyków chwyt oznacza konkretne ułożenie palców na gryfie, więc gitarzyści mówią „zmieniam chwyty”, kiedy przechodzą z jednego akordu do drugiego.
Czy „chwyt reklamowy” jest oceną negatywną?
Zwykle tak, bo sugeruje wyrachowanie. Neutralnie mówimy raczej „zabieg marketingowy”.
Czym różni się „chwyt” od „uchwytu”?
Chwyt to czynność lub sposób, uchwyt to przedmiot, za który się trzymamy, na przykład uchwyt na kubek.