Tron: fotel władzy i żartobliwy synonim toalety
Tron to uroczysty fotel władcy, a w przenośni sama władza królewska. Potocznie i żartobliwie bywa też nazwą toalety.
Tron to rzecz bardziej symboliczna niż meblowa. Kto zasiada na tronie, ten ma władzę, ale w historii nieraz tron był polem walki o koronę. Dziś słowo żyje w literaturze, polityce i humorze.
- Uroczysty fotel monarchy. *Król zasiadł na tronie.*
- Władza królewska. *Następca tronu.*
- Toaleta (żartobliwie). *Poszedł na tron.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | tron | trony |
| Dopełniacz | tronu | tronów |
| Celownik | tronowi | tronom |
| Narzędnik | tronem | tronami |
| Miejscownik | tronie | tronach |
Przykłady użycia
- Król zasiadł na tronie w sali zamkowej.Kontekst historyczny.
- Książę objął tron po ojcu.Typowe połączenie.
- Walka o tron trwała latami.Metafora konfliktu.
Pochodzenie i frazy
- Wyraz pochodzi z greckiego *thronos* przez łacinę.
- Wstąpić na tron — zacząć panować.
- Zrzec się tronu — zrezygnować z władzy.
- Z tronem łączy się król oraz każdy władca, dlatego często występuje w tekstach historycznych.
- Mowa tronowa to uroczyste przemówienie monarchy do parlamentu.
- W historii Polski tron elekcyjny odgrywał szczególną rolę, bo od XVI wieku królów wybierała szlachta. Dlatego w tekstach o dawnej Rzeczypospolitej często spotkasz sformułowanie „elekcja na tron”. W kulturze popularnej wyraz ożył także dzięki serialom i grom fantasy.
- Wyrażenie „następca tronu” opisuje osobę, która obejmie władzę po obecnym władcy.
Jak się mówi: „na tronie” czy „na tron”?
„Na tronie” odpowiada na pytanie „gdzie?”, a „na tron” na pytanie „dokąd?”, np. „wstąpić na tron”.
Czy tron zawsze należy do króla?
Nie, tronem określa się także fotel papieża, cesarza czy sułtana oraz uroczyste siedzisko w innych kontekstach.
Czy tron to to samo co korona?
Nie. Korona to ozdoba głowy władcy, a tron to jego siedzisko. Oba symbole zwykle występują razem w ceremonii koronacji.