Boter: van koeienkaas tot spreekwoord
Boter is een vet, gemaakt van geklopte room of melk, dat je op brood smeert of in de keuken gebruikt.
Boter is het gele vet dat je maakt door room of melk te karnen. Het woord komt via het Latijn uit het Grieks *boutyron*, wat 'koeienkaas' betekent. In het Nederlands zit het in tientallen uitdrukkingen, van *boter bij de vis* tot *boter op je hoofd hebben*.
- Melkvet om te smeren of bakken. *Een plak boter op het brood.*
- Figuurlijk: iets gladds of smeuïgs. *Zo zacht als boter.*
- In uitdrukkingen. *Boter bij de vis.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de boter | De boter is zacht. |
| Meervoud | (geen gangbaar meervoud) | Boter is niet telbaar. |
| Verkleinwoord | botertje | Een botertje op het brood. |
| Samenstelling | roomboter | Roomboter is duurder. |
| Samenstelling | boterham | Een boterham met kaas. |
Zo gebruik je het
- Ik smeer boter op mijn brood.Alledaags.
- Nu boter bij de vis: wat kost het?Uitdrukking: laten we nu concreet worden.
- Die verkoper heeft boter op zijn hoofd.Spreekwoord: hij heeft iets te verbergen.
Uitdrukkingen
- Boter bij de vis betekent: betaal of beslis nu concreet.
- Boter op zijn hoofd hebben is een schuldig geweten hebben.
- Het is boter aan de galg gesmeerd betekent het is verspilde moeite.
- Een boterham is meer dan brood met boter: het is een snee brood met beleg.
- Melk is de grondstof waaruit boter wordt gekarnd.
Is boter hetzelfde als margarine?
Nee. Boter komt van melkvet, margarine van plantaardige oliën. Op de verpakking staat het verschil.
Waarom zegt men boter bij de vis?
Het betekent dat je nu moet betalen of beslissen. De precieze herkomst van de uitdrukking is niet zeker.