Brood: meer dan een bakkersproduct
Brood is een voedingsmiddel van gebakken deeg, meestal gemaakt van meel, water, gist en zout. Figuurlijk is het ook je levensonderhoud.
Het woord brood hoort bij de oudste Nederlandse woorden die we kennen. Wie zijn brood verdient, bedoelt niet het bakkersproduct maar zijn inkomen: het woord staat al eeuwen voor het dagelijks bestaan. Daarnaast is brood gewoon wat je bij de bakker haalt.
- Gebakken deeg. *Ik haal een volkorenbrood bij de bakker.*
- Een heel exemplaar, geen snee. *We hebben nog een half brood.*
- Levensonderhoud (figuurlijk). *Hij verdient zijn brood als timmerman.*
Vormen van brood
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het brood | onzijdig |
| Meervoud | broden | ook: broodsoorten |
| Verkleinwoord | het broodje | vaak belegd of zacht |
| Samenstelling | broodmes | ook broodtrommel, broodrooster |
| Beleg | broodbeleg | alles wat erop gaat |
Brood in de zin
- Mag ik een snee brood met kaas?Neutraal; in Nederland zeg je ook vaak 'een boterham'.
- Hij kan zijn brood er niet mee verdienen.Figuurlijk gebruik, geschikt voor schrijftaal.
- Het gewone brood is een stuk goedkoper dan het speciale.Let op de enkelvoudsvorm bij soortnamen.
Brood en boterham
- Nederland. Een *boterham* is één snee brood met beleg; het hele brood is het *brood*.
- Vlaanderen. Ook daar is een *boterham* een belegde snee, maar *broodje* verwijst vaak naar een belegd bolletje.
- Uitdrukkingen. *Iemand het brood uit de mond stoten* betekent hem zijn inkomen afnemen; *dat is geen brood* heeft bijna dezelfde betekenis als 'dat levert niets op'.
Wat is het verschil tussen brood en broodje?
Een broodje is een klein, vaak rond exemplaar of een belegd stuk. Brood is de algemene soortnaam of het grote brood.
Is brood verwant aan het Engelse bread?
Ja, beide gaan terug op een Germaans woord. Het Duitse Brot hoort er ook bij.
Wat bakt een bakker behalve brood?
Vaak ook gebak en koeken, afhankelijk van de zaak.