Hoe komt het dat je kunt worden gemolken?
Melk is de witte vloeistof die zoogdieren produceren om hun jongen te voeden. In het dagelijks leven bedoelen we meestal koemelk, maar ook plantaardige drankjes worden zo genoemd.
Weinig woorden zijn zo alledaags als melk. Ook figuurlijk staat het voor voeding en geduld: wie wordt 'gemolken', moet steeds weer betalen voor iets waar hij geen invloed op heeft. Het woord is een de-woord en heeft geen gewoon meervoud.
- Voedingsstof van zoogdieren. *Een glas koude melk.*
- Dierlijke of plantaardige drank. *Zij drinkt havermelk.*
- Als werkwoord: melken. *De boer melkt de koeien.*
- Figuurlijk uitbuiten. *De gemeente werd telkens gemolken.*
Vormen
| Vorm | Schrijfwijze | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de melk | Geen meervoud. |
| Infinitief | melken | Hulpwerkwoord: hebben. |
| Verleden tijd | melkte (ook: molk) | Sterke en zwakke vorm. |
| Voltooid deelwoord | gemolken (ook: gemelkt) | Gemolken is het gewoonst. |
| Samenstellingen | melkpoeder, moedermelk | De bekendste zuivelproducten. |
Melk in de praktijk
- Wil je melk of suiker in je koffie?Alledaags; 'melk' is hier een stofnaam.
- De boer melkt de koeien om zes uur.Gewone, letterlijke zin.
- Hij laat zich al jaren gemolken worden.Figuurlijk: voortdurend geld afgeven.
Melkkoe, melkweg en melkmuil
Er zijn verrassend veel samenstellingen. Een melkkoe is in de bedrijfswereld een product of klant waar telkens weer geld mee wordt verdiend. De melkweg is ons sterrenstelsel, genoemd naar de lichte band aan de nachthemel. Een 'melkmuil' is een jongen die nog te groen is om serieus genomen te worden. Zuivelproducten zoals kaas ontstaan door melk te laten stremmen.
Wat is het verleden tijd van melken?
Melkte, in oudere teksten ook molk. Het voltooid deelwoord is gemolken.
Mag je havermelk 'melk' noemen?
In spreektaal wel: havermelk en sojamelk zijn gangbare woorden. Op verpakkingen mag het in de EU niet altijd, omdat melk daar wettelijk voor dierlijke melk is gereserveerd.
Is melk telbaar?
Nee, 'melk' is een stofnaam. Je zegt 'een glas melk', niet 'twee melken'; in een café kun je wel 'twee melk' bestellen.