Een speld in een hooiberg: waar het kleine puntje voor staat
Een speld is een dun, puntig metalen pennetje met een kopje, gebruikt om stof of papier vast te zetten. Ook een sieraad of badge, bijvoorbeeld een reversspeld.
Een speld is een klein stalen pennetje met een kopje, vooral gebruikt in de naaikamer. Een speld is zo klein dat de uitdrukking ‘een speld in een hooiberg zoeken’ hopeloos zoeken betekent. Het woord heeft daardoor veel figuurlijke toepassingen.
- Naaispeld. *De kleermaker prikte de zoom vast met spelden.*
- Sierspeld of badge. *Ze droeg een speld op haar jas.*
- Haarspeld. *Met een speld hield ze haar knot bijeen.*
- Veiligheidsspeld. *Hij sloot de scheur met een speld.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de speld | een de-woord |
| Meervoud | spelden | met -en |
| Verkleinwoord | speldje | badge of broche |
| Samenstelling | haarspeld | om haren vast te zetten |
| Samenstelling | speldenprik | kleine steek; figuurlijk een kleine kritiek |
Voorbeelden in een zin
- Je kon een speld horen vallen.Het was doodstil; vaste uitdrukking.
- Er is geen speld tussen te krijgen.Er is niets op aan te merken, vaak over een verdediging of betoog.
- Hij kreeg een speldje voor zijn trouwe dienst.Speldje: een kleine broche of badge, in beide landen gangbaar.
Uitdrukkingen met speld
- Een speld in een hooiberg zoeken. Iets onmogelijks proberen te vinden; denk aan het hooi.
- Speldenprik. Een kleine steek, ook figuurlijk een kleine terechtwijzing. *Het was maar een speldenprik.*
- Een speld horen vallen. Er heerst volledige stilte.
Wat is het verschil tussen een speld en een naald?
Een naald heeft een oog voor draad om te naaien; een speld heeft een kopje en houdt stoffen alleen vast.
Is een speld hetzelfde als een broche?
Nee. Een broche is een sieraad; een speld kan puur functioneel zijn, zoals een naald zonder oog.