Zupa – płynne danie, które w Polsce otwiera obiad
Zupa to płynne danie na bazie wywaru lub mleka z dodatkiem warzyw, mięsa, makaronu lub kaszy, podawane zwykle na gorąco. Słowo pochodzi z niemieckiego.
Zupa to dla wielu Polaków początek obiadu i niemal rytuał. W polskiej tradycji obiad bez zupy uchodzi za niepełny. Rosół w niedzielę, pomidorowa w tygodniu, żurek na Wielkanoc: każda ma swoje miejsce w kalendarzu.
- Płynne danie na wywarze. *Zupa jarzynowa jeszcze paruje.*
- Potrawa na bazie mleka lub owoców. *Zupa mleczna, zupa owocowa.*
- Gęsta, jednogarnkowa potrawa. *Zupa gulaszowa to prawie drugie danie.*
- Przenośnie: gęsta mgła. *Za oknem prawdziwa zupa mleczna.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zupa | zupy |
| Dopełniacz | zupy | zup |
| Celownik | zupie | zupom |
| Narzędnik | zupą | zupami |
| Miejscownik | zupie | zupach |
Zupa w zdaniu
- Co dzisiaj na obiad? – Zupa pomidorowa z ryżem.Typowy dialog domowy; rodzaj zupy pisze się małą literą.
- Zjedz zupę, bo wystygnie.Biernik: „zupę”, nie „zupa”.
- Ugotowałam zupę na trzy dni.Czasownik „gotować” wymaga biernika: zupę, nie zupa.
Skąd zupa i jakie zupy ma polska kuchnia
- Słowo przyszło z niemieckiego *Suppe* (średnio-wysokoniemieckie *suppe*), podobnie jak angielskie *soup*. Starsza polszczyzna miała też polewkę.
- Rosół – klarowny wywar z mięsa i warzyw, domyślnie z makaronem.
- Żurek – zupa na zakwasie z mąki żytniej, najczęściej z kiełbasą i jajkiem.
- Barszcz – zupa na burakach, najczęściej czerwona, na Wigilię z uszkami.
- O podobnych potrawach dowiesz się z wpisów obiad i danie.
Czy zupa jest daniem głównym?
W polskim układzie obiadu to pierwsze danie, a drugie to mięso z dodatkami. Gęste zupy bywają jednak jedynym daniem.
Czy mówi się „zupa” czy „zupka”?
„Zupka” to zdrobnienie, używane do dzieci albo z czułością: *zupka mleczna dla malucha*.