Pilot: kto prowadzi samolot, a kto zmienia kanały?
Pilot to osoba kierująca statkiem powietrznym lub inną jednostką; także urządzenie do zdalnego sterowania sprzętem, np. telewizorem.
Pilot łączy w jednym słowie niebo i salon. Ten sam rzeczownik oznacza osobę w kokpicie i plastikowe urządzenie, które wciąż gubi się między poduszkami. W polszczyźnie to rzeczownik rodzaju męskiego, o odmianie z ciekawą formą mnogą: *piloci*.
- Osoba kierująca samolotem lub statkiem. *Pilot poinformował o turbulencjach.*
- Urządzenie do zdalnego sterowania. *Gdzie jest pilot do telewizora?*
- Odcinek próbny serialu. *Pilot nowego serialu obejrzało milion widzów.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pilot | piloci |
| Dopełniacz | pilota | pilotów |
| Celownik | pilotowi | pilotom |
| Biernik | pilota | pilotów |
| Narzędnik | pilotem | pilotami |
| Miejscownik | o pilocie | o pilotach |
Pilot w zdaniu
- Pilot wylądował bezpiecznie mimo burzy.Osoba, więc biernik równy dopełniaczowi.
- Poproszę pilota, bo nie dosięgam telewizora.Potocznie mówi się „pilota”, choć urządzenie to rzecz.
- Piloci zakończyli szkolenie w Dęblinie.Liczba mnoga zmienia t na ci.
Skąd się wziął pilot?
Słowo przyszło do polszczyzny przez francuskie *pilote* i włoskie *pilota*. Początkowo oznaczało człowieka prowadzącego statek przez trudne wody, dopiero potem przeniesiono je na lotnictwo. Piloci pierwsi byli więc ludźmi morza, a nie nieba. Powiązane hasła: samolot i radio.
Warto zapamiętać, że w turystyce pilot wycieczki to opiekun grupy, który towarzyszy jej w podróży, wskazuje atrakcje i dba o organizację, ale niekoniecznie prowadzi zwiedzanie, bo tym zajmuje się przewodnik.
Czy poprawnie jest „pilot do telewizora”?
Tak. Dawniej mówiono „zdalne sterowanie”, ale dziś utrwaliło się właśnie słowo „pilot”.
Dlaczego pilot ma w liczbie mnogiej „piloci”?
Bo oznacza osobę i należy do tzw. męskoosobowych rzeczowników, które w mianowniku mnogim zmieniają końcówkę.