Przepis kulinarny czy przepis prawa?
Przepis to instrukcja przygotowania potrawy lub norma prawna zawarta w akcie, na przykład w ustawie, rozporządzeniu lub regulaminie.
Przepis wiąże kuchnię z kodeksem. Obie rzeczy działają tak samo: ktoś ustala krok po kroku, co należy zrobić, i spisuje to dla innych. Wyraz pochodzi od czasownika *przepisać*, czyli przenieść coś na papier.
- Instrukcja kulinarna. *Babcia zapisała przepis na sernik.*
- Norma prawna. *Przepisy ruchu drogowego obowiązują wszystkich.*
- Zalecenie lekarza lub fachowca (rzadko). *Dostał przepis na zdrowe życie.*
- Sposób na osiągnięcie czegoś (przenośnie). *To przepis na sukces.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | przepis | przepisy |
| Dopełniacz | przepisu | przepisów |
| Celownik | przepisowi | przepisom |
| Biernik | przepis | przepisy |
| Narzędnik | przepisem | przepisami |
| Miejscownik | o przepisie | o przepisach |
Przepis w zdaniu
- Znalazłam w internecie przepis na szarlotkę.Połączenie „przepis na” + biernik oznacza przepis kulinarny.
- Zgodnie z przepisami musisz zapiąć pasy.„Zgodnie z” wymaga narzędnika liczby mnogiej.
- Ten przepis wszedł w życie w styczniu.Zwrot „wejść w życie” dotyczy prawa.
Przepis w prawie i w kuchni
W prawie mówi się o *przepisach prawa*, które są częściami ustaw i rozporządzeń. Jeden przepis może mieć kilka ustępów, a jego numer to artykuł. Pokrewnym wyrazem jest zasada, która bywa szerszym pojęciem niż pojedynczy przepis, a ogół norm to prawo. W kuchni znaczenie zbliża się do instrukcji z listą składników i opisem czynności. Wyrażenie *zgodnie z przepisami* oznacza „według obowiązujących norm”, a *wbrew przepisom* — „niezgodnie z prawem”. Typowe są też połączenia *przepisy BHP*, *przepisy ruchu drogowego* i *przepis na życie*.
Czy „przepis” można zastąpić słowem „receptura”?
W kuchni tak, zwłaszcza w przemyśle spożywczym, ale w domu mówimy po prostu przepis.
Co oznacza „przepis na szczęście”?
To przenośnia: sposób na osiągnięcie szczęścia, zwykle w żartobliwym lub poradnikowym tonie.