Zachód: zachód słońca, Zachód jako region i „zachód” w sensie trudu
Zachód to strona świata, w której słońce zachodzi, a także chwila jego znikania za horyzontem. Wielką literą oznacza Zachód jako region geopolityczny, a w mowie potocznej także wysiłek włożony w coś.
Zachód ma tyle znaczeń, że łatwo je pomylić. W „zachodzie słońca” wszystko jest proste, ale zwrot „bez zachodu” nie dotyczy kierunku, tylko braku trudu. Warto też wiedzieć, kiedy piszemy to słowo wielką literą.
- Kierunek geograficzny. *Kraków leży na zachód od Rzeszowa.* Zobacz też wschód.
- Znikanie Słońca za horyzontem. *Zachód słońca nad morzem trwa kilkanaście minut.*
- Region (z wielkiej litery). *Kraje Zachodu miały inne tradycje niż kraje Bliskiego Wschodu.*
- Wysiłek, kłopot. *Zrobił to bez większego zachodu.*
Odmiana rzeczownika zachód
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zachód | zachody |
| Dopełniacz | zachodu | zachodów |
| Celownik | zachodowi | zachodom |
| Biernik | zachód | zachody |
| Narzędnik | zachodem | zachodami |
| Miejscownik | zachodzie | zachodach |
Zachód w zdaniu
- Idziemy na plażę oglądać zachód słońca.Biernik jak mianownik: oglądać zachód.
- Na zachodzie kraju często pada deszcz.Miejscownik: na zachodzie; d przechodzi w dz.
- Dla ciebie to żaden zachód.Potoczne: żaden zachód = żaden kłopot.
Ó czy O, wielka litera czy mała?
- Dlaczego zachód, a w odmianie zachodu? To klasyczna wymiana ó z o: *zachód* ↔ *zachodzić*, *zachodni*, *zachodu*.
- Wielką literą piszemy nazwy regionów i bloków kultury: Zachód, Wschód, Daleki Zachód. Kierunek geograficzny piszemy małą: *na zachód od Odry*.
- Zwrot z dużym zachodem znaczy z wielkim wysiłkiem, a bez zachodu łatwo i prosto.
- Pokrewne słowo to zachodzić (niedokonany) i zajść (dokonany): *słońce zachodzi*, *słońce zaszło*.
- Przymiotnik od „zachód” to zachodni, a od „wschód” wschodni; oba piszemy małą literą, chyba że wchodzą w nazwę własną.
Czy zachód słońca piszemy razem?
Nie, to dwa osobne wyrazy: zachód słońca. Razem nie piszemy ani tego, ani „wschód słońca”.
Co znaczy „bez zachodu”?
To bez trudu, bez kłopotu i bez wielkiego wysiłku. Zwrot należy do potocznej polszczyzny i brzmi nieco staroświecko.