Fort – umocniona budowla, której nazwa wzięła się z francuskiego
Fort to samodzielna budowla obronna, zwykle część większego systemu umocnień. Wyraz używany jest też w nazwach historycznych miejsc.
Fort to niewielka, silnie umocniona budowla obronna, często wznoszona na wzgórzu, przy drodze albo na skraju miasta. Zwykle nie stoi sama: wiele fortów tworzy pierścień wokół miasta, tak jak w dawnych twierdzach Kraków i Przemyśl. Wyraz pochodzi z francuskiego *fort*, a ten z łacińskiego *fortis*, czyli „silny”.
- Umocnienie. *Z fortu widać było całą dolinę.*
- Element pierścienia fortecznego. *Wokół miasta wzniesiono dwanaście fortów.*
- Nazwa miejsca. *Fort Knox kojarzy się z magazynem złota.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | fort | forty |
| dopełniacz | fortu | fortów |
| celownik | fortowi | fortom |
| biernik | fort | forty |
| narzędnik | fortem | fortami |
| miejscownik | forcie | fortach |
Przykłady użycia
- Odwiedziliśmy zrujnowany fort z czasów zaborów.Typowo w kontekście turystyki historycznej.
- Dzieci zbudowały z koców własny fort.Potocznie: tymczasowa kryjówka do zabawy.
- Żołnierze bronili fortu przez trzy dni.Uwaga: „fortu” w dopełniaczu, nie „forta”.
Fort, zamek i twierdza
- Fort — pojedyncza budowla obronna, zwykle część systemu.
- Zamek — rezydencja i obiekt obronny, często dom władcy.
- Twierdza — cały system umocnień, złożony z wielu fortów.
- W miejscowniku t zmienia się w c: *na forcie*, jak w „etat–etacie”.
- Do tej samej rodziny należą *forteca* i *fortyfikacja*, a cel każdego fortu to obrona przed atakiem.
Czy fort to to samo co forteca?
Nie do końca. Forteca to ogólna nazwa umocnionej budowli lub twierdzy, fort to jej mniejszy, samodzielny element.
Jak brzmi miejscownik wyrazu „fort”?
„O forcie”, „na forcie”. Zmiana rt–rc to częste zjawisko w odmianie rzeczowników na -rt.
Czy fort może być współczesny?
Tak. Dziś słowo opisuje przede wszystkim zabytkowe obiekty, ale używa się go również w nazwach nowoczesnych baz wojskowych i miejsc rekreacji.