Wyciek gazu, wyciek danych: skąd ta metafora?
Wyciek to niepożądane wydostawanie się cieczy lub gazu, a także ujawnienie poufnych informacji. W przenośni opisuje utratę czegoś, co miało pozostać wewnątrz.
Wyciek to słowo z pogranicza fizyki i dziennikarstwa. Raz dotyczy rury, z której sączy się woda, a raz poufnego dokumentu, który trafił do mediów. Metafora jest czytelna: coś przeciekło tam, gdzie nie powinno.
- Uchodzenie cieczy lub gazu. *Wyciek gazu w kamienicy wymagał ewakuacji.*
- Ujawnienie poufnych informacji. *Wyciek danych dotknął tysiące klientów.*
- Utrata zasobów. *Wyciek mózgów* to odpływ wykształconych osób za granicę.
Odmiana rzeczownika wyciek
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wyciek | wycieki |
| Dopełniacz | wycieku | wycieków |
| Celownik | wyciekowi | wyciekom |
| Biernik | wyciek | wycieki |
| Narzędnik | wyciekiem | wyciekami |
| Miejscownik | wycieku | wyciekach |
Wyciek w zdaniu
- Hydraulik znalazł wyciek przy pralce.Biernik jak mianownik: wyciek.
- Z powodu wycieku oleju zamknięto drogę.Dopełniacz: z powodu wycieku.
- Firma zgłosiła wyciek danych osobowych.Dziś często w wiadomościach i komunikatach urzędowych.
Czasownik i rodzina słów
- Wyciec (dokonany): *wyciekł*, *wyciekła*, *wycieknie*.
- Wyciekać (niedokonany): *wycieka*, *wyciekało*.
- Rdzeń to dawny czasownik *ciec* (płynąć), widoczny w słowach ciecz i ciekły.
- „Wyciek informacji” i „przeciek” mają podobne znaczenie, ale przeciek bywa celowy, wyciek raczej niezamierzony.
- Pokrewne tematy: gaz i płyn.
Czym różni się wyciek od przecieku?
Wyciek zwykle oznacza niekontrolowaną stratę cieczy lub informacji. Przeciek w języku mediów to często celowe ujawnienie. W informatyce i prawie ochrony danych „wyciek” stał się terminem urzędowym, a w kuchni mówi się o „wycieku” soku z ciasta, gdy brzegi formy są niedokładnie dopasowane.
Jak odmienić czasownik wyciec?
Wyciekł, wyciekła, wyciekło; wycieknie. W czasie przeszłym k nie ulega zmianie. Warto też pamiętać o przymiotniku „nieszczelny” oraz o rzeczowniku „nieszczelność”, które opisują przyczynę wycieku, a nie samo zjawisko.