Królik, zając i królik doświadczalny
Królik to niewielki roślinożerny ssak o długich uszach, hodowany dla mięsa i jako zwierzę domowe. W przenośni to także osoba poddawana próbom.
Królik to zwierzę, które każdy zna z hodowli, bajek i podwórek. Wiele osób myli go z zającem, lecz to różne gatunki: królik kopie nory i rodzi nagie młode, a zając żyje na otwartej przestrzeni i rodzi młode owłosione. Słowo ma przy tym wyraźny ślad przenośny.
- Zwierzę z rodziny zajęcowatych. *Dzieci karmią królika marchewką.*
- Mięso tego zwierzęcia. *Na obiad podano królika w śmietanie.*
- Królik doświadczalny — osoba lub rzecz poddawana próbie. *Nie chcę być królikiem doświadczalnym nowego systemu.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | królik | króliki |
| Dopełniacz | królika | królików |
| Celownik | królikowi | królikom |
| Biernik | królika | króliki |
| Narzędnik | królikiem | królikami |
| Miejscownik | króliku | królikach |
Królik w zdaniu
- Iluzjonista wyciągnął królika z kapelusza.Klasyczny numer magiczny, często używany w przenośni.
- Hodowla królików jest popularna na wsi.Dopełniacz liczby mnogiej: królików.
- Nasza szkoła nie będzie królikiem doświadczalnym.Wyrażenie stałe, potoczne.
Skąd nazwa i co jeszcze?
- Podobieństwo do króla — słowo wygląda jak zdrobnienie od króla; podobnie jest w czeskim *králík*, choć motywacja nazwy nie jest pewna.
- Nora — królik kopie rozbudowane nory i mieszka w grupie; stąd powiedzenie „rozmnażać się jak króliki”.
- Biały królik — postać z „Alicji w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla.
W kuchni królik uchodzi za mięso dietetyczne, a w polskich domach często podaje się go duszonego, z czosnkiem i śmietaną, zwłaszcza w okresie świątecznym.
Czym różni się królik od zająca?
Królik jest mniejszy, kopie nory i żyje w grupach. Zając jest większy, ma dłuższe uszy i nogi, żyje samotnie na otwartej przestrzeni.
Jak brzmi miejscownik słowa królik?
Poprawnie „o króliku”, „na króliku”. W miejscowniku rzeczowniki męskie zwykle mają końcówkę -u.