Szeryf: stróż prawa z Dzikiego Zachodu i z osiedla
Szeryf to w Stanach Zjednoczonych wybierany urzędnik odpowiedzialny za porządek w hrabstwie; potocznie ktoś, kto samozwańczo pilnuje reguł.
Szeryf to w świecie anglosaskim urzędnik odpowiedzialny za porządek publiczny w hrabstwie, kojarzony z westernami. Angielskie *sheriff* to dawne *shire-reeve*, czyli „zarządca hrabstwa” — to samo *shire*, które słyszymy w nazwach angielskich ziem. W Polsce słowo funkcjonuje głównie w przenośni. Gdy policja nie ma nic do roboty, na osiedlu bywa taki, który pilnuje reguł.
- Amerykański funkcjonariusz. *Szeryf aresztował rabusia przed saloonem.*
- Samozwańczy strażnik reguł (potocznie, ironicznie). *Sąsiad zgrywa szeryfa i spisuje numery aut.*
- Postać z filmów (kultura popularna). *Szeryf wjechał do miasteczka na koniu.*
Odmiana rzeczownika (męskoosobowy)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | szeryf | szeryfowie |
| Dopełniacz | szeryfa | szeryfów |
| Celownik | szeryfowi | szeryfom |
| Biernik | szeryfa | szeryfów |
| Narzędnik | szeryfem | szeryfami |
| Miejscownik | szeryfie | szeryfach |
Szeryf w zdaniu
- Szeryf wyjął odznakę i zażądał ciszy.W tekstach o USA słowo ma sens dosłowny.
- Nie rób z siebie szeryfa.Potoczne: *robić z siebie szeryfa* – wtrącać się w cudze sprawy.
- W miasteczku szeryfem został emerytowany żołnierz.Narzędnik po *zostać*.
Anglicyzmy i prawo
- Odmiana: w liczbie mnogiej rzeczownik tworzy formę męskoosobową: *szeryfowie*, nie „szeryfy”.
- Różnice: w Polsce nie ma szeryfów jako urzędników; ich funkcje przejmują komendanci policji i straż gminna.
- Przenośnie: *szeryf* w komentarzach internetowych to nazwa osoby, która głośno krytykuje zachowanie innych użytkowników, zwłaszcza względem prawa i zasad.
Czy szeryf to to samo co policjant?
Nie. Szeryf to urzędnik wybierany w hrabstwie i odpowiada za więzienie i porządek; policjant działa w mieście.
Czy słowo „szeryf” jest obraźliwe?
Zazwyczaj nie, ale w przenośni zwykle ma lekko ironiczny wydźwięk i sugeruje wtrącanie się w nie swoje sprawy.