Niania: opiekunka, kojarzona z ciepłem
Niania to osoba zajmująca się dzieckiem pod nieobecność rodziców, najczęściej wynajęta. Potocznie to także ktoś nadopiekuńczy.
Niania opiekuje się dzieckiem, gdy rodzice pracują albo wychodzą z domu. Istnieje też „niania elektroniczna”, czyli urządzenie, które przesyła rodzicom dźwięk (a często obraz) z pokoju malucha. Dobra opiekunka dla dziecka to osoba cierpliwa i godna zaufania.
- Opiekunka do dzieci. *Nianię zatrudnili na cały dzień.*
- Dawniej: piastunka, mamka. *Poeta wspominał nianię z dzieciństwa.*
- Niania elektroniczna. *Kupiliśmy nianię z kamerą.*
- Nadopiekuńcza osoba (żartobliwie). *Nie potrzebuję niani, sam sobie poradzę.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | niania | nianie |
| Dopełniacz | niani | niań |
| Celownik | niani | nianiom |
| Biernik | nianię | nianie |
| Narzędnik | nianią | nianiami |
| Miejscownik | niani | nianiach |
Niania w zdaniu
- Niania odebrała dziewczynki ze szkoły.Zwykle w kontekście płatnej opieki.
- Nie jestem twoją nianią!Pada w sporze: nie zamierzam o ciebie dbać.
- Potrzebujemy niani na dwa popołudnia w tygodniu.Dopełniacz po „potrzebować”: niani.
Niania, niańka i niańczyć
W potocznej polszczyźnie obok „niani” funkcjonuje zdrobniałe niańka. Od tej rodziny pochodzi czasownik niańczyć — dosłownie huśtać dziecko, a w przenośni nadmiernie dbać o kogoś dorosłego. Przysłowie ostrzega: „Siedem niańek, dziecko bez oka”, czyli gdy za coś odpowiada zbyt wiele osób, nikt się tym naprawdę nie zajmuje. W instytucjach publicznych tę funkcję pełni też opieka żłobkowa.
Najczęstsze pytania
Czym różni się niania od opiekunki?
W praktyce to synonimy. „Niania” brzmi swojsko i ciepło, „opiekunka” jest bardziej formalna.
Co to jest niania elektroniczna?
Zestaw nadajnika i odbiornika, który pozwala słyszeć, a często też widzieć, co dzieje się w pokoju dziecka.