Średnia: liczba, ocena i szkoła w jednym słowie

Średnia to liczba, która ma opisywać „typowy” wynik z całego zestawu danych. Nauczyciele liczą średnią ocen, ekonomiści – średnią krajową, a sportowcy – średnią prędkość. Słowo pochodzi od przymiotnika *średni* i wiąże się z środkiem. Czasem skrótowo oznacza też szkołę średnią, a żeńska forma przymiotnika „średnia” pasuje do wielu rzeczowników.

• Wartość statystyczna. *Średnia z trzech sprawdzianów wyniosła 4,3.*
• Szkoła średnia (potocznie). *Chodzi do średniej, a nie do podstawówki.*
• Przymiotnik w rodzaju żeńskim. *Średnia wysokość drzew wynosi dwanaście metrów.*

Odmiana (rzeczownik)

Średnia w zdaniu

• Moja średnia ocen to cztery i pół.Zapis „4,5” czytamy „cztery i pięć dziesiątych” lub „cztery i pół”.
• Średnia krajowa wynagrodzeń wzrosła.Wyrażenie z mediów i statystyki; opisuje przeciętne wynagrodzenie w całym kraju, a nie u jednego pracodawcy.
• Wynik był nieco poniżej średniej.Dopełniacz po „poniżej”.

Rodzaje średnich i rdzeń słowa

• Rodzaje: *średnia arytmetyczna* (suma podzielona przez liczbę składników), *średnia ważona* (z uwzględnieniem znaczenia poszczególnych wartości), *średnia geometryczna*. Do porównań służy też mediana.
• Etymologia: *średni* pochodzi od prasłowiańskiego rdzenia oznaczającego „środek”; w rdzeniu raz występuje „o”, raz „e”, jak w parze *środek* – *średni*.
• Przeciwieństwa: do średniej porównuje się wyniki wysokie i niskie. Kandydat może być *powyżej* albo *poniżej* średniej, a cały zestaw danych można streścić jedną liczbą, choć skrajne wyniki potrafią ją zniekształcić.