Szantaż: groźba ujawnienia i zmuszanie do czegoś
Szantaż to wymuszanie od kogoś pieniędzy lub zachowania pod groźbą ujawnienia kompromitujących informacji. To także przestępstwo.
Szantaż to wyraz poważny, bo opisuje czyn zabroniony przez prawo. Chodzi o zmuszanie kogoś do czegoś pod groźbą ujawnienia jego tajemnicy albo wyrządzenia mu krzywdy. Samo słowo przyszło z francuskiego *chantage* i w polskiej pisowni zakończyło się na „ż”, choć brzmi jak „sz”. Dzięki temu rymuje się z innymi zapożyczeniami, takimi jak „garaż” czy „masaż”.
- Wymuszanie pod groźbą. *Wysłał jej list z szantażem.*
- Nacisk moralny lub emocjonalny. *Szantaż emocjonalny to powszechna metoda manipulacji.*
- Polityczne lub ekonomiczne żądanie z groźbą. *To szantaż, a nie negocjacje.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | szantaż | szantaże |
| Dopełniacz | szantażu | szantaży |
| Celownik | szantażowi | szantażom |
| Narzędnik | szantażem | szantażami |
| Miejscownik | szantażu | szantażach |
Przykłady
- Padł ofiarą szantażu internetowego.Wyrażenie „ofiara szantażu” pojawia się w doniesieniach prasowych.
- Nie ulegniemy szantażowi.Czasownik „ulec” rządzi celownikiem: ulec czemu?
- To zwykły szantaż emocjonalny.Przenośnie, o manipulacji uczuciami bliskiej osoby.
Szantażysta i pokrewne słowa
- Szantażować — czasownik: *szantażować kogoś zdjęciami*.
- Szantażysta — osoba stosująca szantaż; żeńska forma: *szantażystka*.
- Wymuszenie — pojęcie prawne bliskie szantażowi.
- Groźba i szantaż to nie to samo: groźba bywa jednorazowa, szantaż ma cel i warunek.
Jeśli ktoś cię szantażuje, nie płać i zgłoś sprawę na policję. Prawo chroni poszkodowanych, a sprawca ponosi odpowiedzialność niezależnie od tego, czy jego groźba była prawdziwa.
Czy szantaż jest przestępstwem w Polsce?
Tak. Kodeks karny przewiduje odpowiedzialność za zmuszanie groźbą i za wymuszenie; o kwalifikacji czynu decydują okoliczności sprawy.
Jak poprawnie przeliterować to słowo?
Szantaż, z „ż” na końcu. Na końcu wyrazu wymawiamy ją jak „sz”, ale pisownia zachowuje „ż”, bo w odmianie słychać „ż”: szantażu.