Promień — jedna linia światła, jedna odległość

Promień to słowo, które łączy fizykę z geometrią i poezją. Przez wieki oznaczał to samo: coś, co rozchodzi się od środka na zewnątrz. Pochodzi od prasłowiańskiego rdzenia związanego z ideą blasku.

• Wiązka światła. *Przez szparę wpadł promień słońca.*
• Odcinek od środka okręgu do jego brzegu. *Promień koła wynosi pięć centymetrów.*
• Zasięg działania (przenośnie). *W promieniu dziesięciu kilometrów nie ma sklepu.*
• Szczypta czegoś dobrego (przenośnie). *Promień nadziei pojawił się po telefonie.*

Odmiana

Promień w zdaniu

• Promienie słońca ogrzewały taras.Liczba mnoga, bo światło składa się z wielu wiązek.
• Narysuj okrąg o promieniu trzech centymetrów.Miejscownik po „o” wskazuje cechę.
• Szukamy sklepu w promieniu kilometra.„W promieniu” to stałe połączenie wyrażające zasięg.

Promień i jego rodzina

Przymiotnik promienny opisuje coś lśniącego, na przykład uśmiech. Czasownik *promieniować* oznacza rozchodzić się jak promienie, a w fizyce wysyłać energię, stąd *promieniowanie*. W przenośni mówimy, że ktoś *promienieje*, gdy wygląda na szczęśliwego. Światło dzienne kojarzymy ze słońcem, a poeci chętnie zastępują promień słowem światło. Uważaj na odmianę: w dopełniaczu liczby mnogiej mówimy *promieni*, a nie „promieniów”, a w liczbie pojedynczej *promienia*, z końcówką -a, bo rzeczownik jest zakończony na miękką spółgłoskę -ń.