Spodnie: dlaczego zawsze „para spodni”?
Spodnie to część ubrania okrywająca nogi, zwykle od pasa w dół. Występują tylko w liczbie mnogiej.
Spodnie to rzeczownik, który nie ma liczby pojedynczej. Nazwa pochodzi od przymiotnika „spodni”, czyli dolny: to część ubrania noszona na dole. Dlatego liczymy je w parach lub używamy form takich jak „jedne spodnie”.
- Część garderoby okrywająca nogi. *Kupiłam nowe spodnie.*
- Krótkie spodnie. *Latem nosi spodnie do kolan.*
- Symbol władzy (przenośnie). *To ona nosi spodnie w tym domu.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba mnoga |
|---|---|
| Mianownik | spodnie |
| Dopełniacz | spodni |
| Celownik | spodniom |
| Biernik | spodnie |
| Narzędnik | spodniami |
| Miejscownik | spodniach |
Przykłady
- Mam tylko jedne dobre spodnie.Przy rzeczownikach tylko w lm. używamy „jedne”, nie „jeden”.
- Nie mam ani jednej pary czarnych spodni.Dopełniacz mnogi: „spodni”.
- Poszedł na spotkanie w nowych spodniach.Miejscownik: w czym?
Potocznie, stylowo, dawniej
- Portki — potocznie, żartobliwie lub lekceważąco.
- Dżinsy — spodnie z denimu; węższe pojęcie niż „spodnie”.
- Szorty i legginsy — odmiany spodni o specyficznym kroju; w tych słowach też mówimy „szorty są”, „legginsy są”.
- Razem z koszulą i swetrem tworzą ubranie.
Zdanie „spodnie są za długie” brzmi naturalnie, mimo że chodzi o jeden przedmiot. Orzeczenie zawsze stoi w liczbie mnogiej: „spodnie leżą”, „spodnie były”. Podobnie zachowują się „nożyczki”, „okulary” i „drzwi”. Zamiast „portki” w oficjalnym tekście lepiej napisać „spodnie”, bo pierwsze słowo brzmi potocznie lub żartobliwie.
Czy mówi się „dwie pary spodni”?
Tak: liczymy „pary”, a spodnie stoją w dopełniaczu mnogim.
Czy „spodnie” mają liczbę pojedynczą?
Nie. To pluralia tantum, czyli rzeczownik wyłącznie w liczbie mnogiej, podobnie jak „okulary” czy „drzwi”.