Śledczy: przymiotnik, który został zawodem
Śledczy to osoba prowadząca śledztwo, czyli ustalająca okoliczności przestępstwa. Jako przymiotnik oznacza „dotyczący śledztwa”, na przykład „areszt śledczy”.
Śledczy to funkcjonariusz lub prokurator, który zbiera dowody, przesłuchuje świadków i wyjaśnia przebieg zdarzeń. Słowo jest przymiotnikiem, który „awansował” na rzeczownik: stoi za nim domyślne „śledztwo”, a odmiana wciąż jest przymiotnikowa. Śledczy pracuje z policją, ale w przeciwieństwie do niej zwykle nie zajmuje się patrolami, tylko analizą śladów.
- Osoba prowadząca śledztwo (rzeczownik). *Śledczy przesłuchał trzech świadków.*
- Dotyczący śledztwa (przymiotnik). *Wszczęto postępowanie śledcze.*
- Ośrodek tymczasowego aresztu. *Podejrzany trafił do aresztu śledczego.*
Odmiana (rzeczownik)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | śledczy | śledczy |
| Dopełniacz | śledczego | śledczych |
| Celownik | śledczemu | śledczym |
| Narzędnik | śledczym | śledczymi |
| Miejscownik | śledczym | śledczych |
Śledczy w zdaniu
- Śledczy zabezpieczyli monitoring.Liczba mnoga mianownika brzmi tak samo jak liczba pojedyncza: „śledczy”.
- Dziennikarstwo śledcze ujawnia nieprawidłowości.Przymiotnik w złożeniu: dziennikarstwo śledcze.
- Rozmawiał ze śledczym przez dwie godziny.Narzędnik: ze śledczym; przyimek „z” przybiera formę „ze”.
Ślad, śledzić, śledztwo
- Rodzina wyrazów: *śledzić* (obserwować ruch), *ślad*, *wyśledzić*, *śledztwo*, *śledczy*. Wszystkie wywodzą się od rdzenia „śled-”, związanego z podążaniem za śladem.
- Nie śledź: *śledź* (ryba) to zupełnie inne słowo. Mylenie ich jest częstym żartem, ale nie ma między nimi pokrewieństwa.
- Użycie przymiotnika: poza przestępstwami mówi się o *komisji śledczej*, czyli organie parlamentu, który bada sprawy publiczne i może wzywać świadków na przesłuchania, tak jak organy ścigania.
Czy śledczy to to samo co detektyw?
Nie. Śledczy działa w ramach instytucji państwa. Detektyw to zwykle osoba prywatna, wynajmowana przez klienta i niemająca uprawnień śledczych. Różnią się więc zarówno pracodawcą, jak i możliwościami prawnymi.
Co oznacza „areszt śledczy”?
To zakład, w którym przebywają osoby tymczasowo aresztowane w toku postępowania, jeszcze przed wyrokiem.