Sens: znaczenie, rozsądek i „w pewnym sensie”
Sens to znaczenie, treść wypowiedzi lub racjonalny cel czegoś. Mówimy, że coś ma sens, gdy jest rozsądne i uzasadnione.
Sens odpowiada na pytanie, po co coś jest i co znaczy. Gdy mówimy „to nie ma sensu”, nie oceniamy ładu słów, lecz rozsądek całego działania. Dlatego słowo sprawdza się w filozofii i w codziennych kłótniach.
- Znaczenie wypowiedzi. *Nie rozumiem sensu tego zdania.*
- Cel, racjonalność. *Jaki jest sens tej podróży?*
- Pogląd, aspekt. *W pewnym sensie masz rację.*
- Sens życia. *Filozofowie od wieków szukają sensu życia.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | sens | sensy |
| Dopełniacz | sensu | sensów |
| Celownik | sensowi | sensom |
| Narzędnik | sensem | sensami |
| Miejscownik | sensie | sensach |
Sens w zdaniu
- To nie ma żadnego sensu.Dopełniacz w zaprzeczeniu: nie ma sensu.
- W ścisłym sensie to nie jest kłamstwo.Zwrot „w ścisłym sensie” – dosłownie, formalnie.
- Czy to ma sens, żeby jechać teraz?Pytanie o racjonalność decyzji.
Sens i pokrewne
Słowo przyszło z francuskiego *sens* (łac. *sensus* – „odczucie, rozum”), od czasownika *sentire* („czuć”). Pokrewne słowa to „sensowny”, „bezsensowny” i „sensacja”. W przeciwieństwie do niego nonsens to dokładny odpowiednik słowa „bzdura”. Do pojęć pokrewnych należą rozum i słowo: sens wyrazu zależy od kontekstu zdania. W zdaniu orzeczenie zwykle poprzedza przeczenie: „to nie ma sensu”, a zwrot „mieć sens” ma ten sam szyk co „mieć wartość”. Szyk „ma to sens” brzmi bardziej literacko, ale jest poprawny.
Czym różni się sens od znaczenia?
Znaczenie to ogólne treści słowa, a sens to to, co wypowiedź oznacza w konkretnej sytuacji.
Czy poprawnie jest „bezsens” czy „bez sensu”?
Obie formy są poprawne: „bezsens” to rzeczownik, a „bez sensu” to wyrażenie przyimkowe.