Pas: ten od spodni, ten od bezpieczeństwa i pas ruchu
Pas to wąski kawałek skóry lub tkaniny noszony wokół talii, a także wąski obszar, na przykład pas ruchu, pas startowy czy pas zieleni.
Pas to słowo, które opasuje świat. Zapinasz pas bezpieczeństwa w samochodzie, zakładasz pas do spodni i jedziesz prawym pasem jezdni, a w karate możesz zdobyć czarny pas. Kojarzy się z paskiem, a przy spodniach trzeba go przewlec przez szlufki.
- Wąski pasek materiału w talii. *Pas ze skóry pasuje do garnituru.*
- Talia. *W pasie jestem szczuplejszy niż dawniej.*
- Wąski obszar. *Pas zieleni oddziela osiedle od ulicy.*
- Część drogi lub lotniska. *Samolot zjechał z pasa startowego.*
- Pas w sztukach walki. *Zdobył czarny pas w judo.*
Odmiana rzeczownika pas
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pas | pasy |
| Dopełniacz | pasa | pasów |
| Celownik | pasowi | pasom |
| Biernik | pas | pasy |
| Narzędnik | pasem | pasami |
| Miejscownik | pasie | pasach |
Pas w zdaniach
- Zapnij pas bezpieczeństwa.Użycie neutralne; „pasy” mogą oznaczać też zebrę na jezdni.
- Zatkał rywala za pas.Frazeologizm: znacznie go przewyższył.
- Muszę trochę zacisnąć pasa.„Zaciskać pasa” znaczy ograniczać wydatki; forma „pasa” (dopełniacz) w tym zwrocie to stały składnik.
Pas w grach i w przenośni
W brydżu, pokerze i licytacji słowo pas znaczy rezygnację z dalszej gry. Mówiąc „pas”, wychodzisz z rozdania i nie ryzykujesz więcej. Potocznie mówi się też „pasuję” w sensie „poddaję się”. W przenośni pas oznacza obszar: *pas nadmorski*, *pas dla rowerów*, *pas zieleni*. Warto też pamiętać o miejscowniku: mówimy „w pasie”, „na pasie startowym”, z końcówką -ie po s, tak jak w wyrazie *nos → w nosie*.
Skąd wyrażenie „zatkać za pas”?
Według popularnego wyjaśnienia wyrażenie pochodzi z czasów, gdy za pas zatykano broń lub rękawice. Zatkać kogoś za pas znaczy więc pokonać go tak łatwo, jakby się go wsuwało za pas.
Czym różni się pas od paska?
Pasek jest zwykle mniejszy i dotyczy ubrania, zegarka lub torebki. Pas to ogólniejsze słowo, także w znaczeniu pasa ruchu czy pasa zieleni.