Pytanie: kiedy pytamy, a kiedy tylko się zastanawiamy?
Pytanie to wypowiedź, którą prosimy o informację lub odpowiedź. W szerszym sensie także problem, kwestia lub wątpliwość wymagająca rozstrzygnięcia.
Pytanie to rzeczownik utworzony od czasownika *pytać*. W polszczyźnie bywa nie tylko prośbą o informację, lecz także nazwą problemu: „pytanie otwarte” to takie, na które nie ma jednej odpowiedzi. Rzeczownik ma końcówkę -anie, charakterystyczną dla nazw czynności.
- Zdanie wymagające odpowiedzi. *Zadał nauczycielowi trudne pytanie.*
- Problem do rozstrzygnięcia. *Pozostaje pytanie, kto za to zapłaci.*
- Zadanie w teście. *Test zawiera dwadzieścia pytań.*
- Wątpliwość. *Jego uczciwość stała pod znakiem zapytania.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pytanie | pytania |
| Dopełniacz | pytania | pytań |
| Celownik | pytaniu | pytaniom |
| Biernik | pytanie | pytania |
| Narzędnik | pytaniem | pytaniami |
| Miejscownik | o pytaniu | o pytaniach |
Pytanie w zdaniu
- Mam do ciebie jedno pytanie.Konstrukcja „mieć do kogoś pytanie” jest bardzo częsta.
- Odpowiedz na pytanie bez zwłoki.Po „na” stoi biernik.
- Nie rozumiem tych pytań.Dopełniacz liczby mnogiej: pytań, bez końcówki -ów.
Pytanie, kwestia i znak zapytania
Z pytaniem związany jest zwrot *znak zapytania* oraz *pod znakiem zapytania*, czyli „wątpliwe, niepewne”. Pokrewne wyrazy to *zapytanie* (formalne, na przykład ofertowe) i kwestia, której używamy, gdy chodzi o problem do rozstrzygnięcia. W liczbie mnogiej dopełniacz brzmi *pytań*, bez końcówki -ów, jak w *zdań* czy *poleceń*. Z interpunkcją sprawa jest prosta: pytanie bezpośrednie kończymy znakiem zapytania, a pośrednie (*Zapytał, czy przyjdziesz*) kropką. W szkole spotkasz *pytania zamknięte*, z gotowymi odpowiedziami, i *otwarte*, wymagające własnej wypowiedzi.
Czy po pytaniu pośrednim stawia się znak zapytania?
Nie. Kończymy je kropką, bo to zwykłe zdanie oznajmujące.
Co znaczy „pod znakiem zapytania”?
Że coś jest niepewne lub wątpliwe, na przykład termin imprezy.