Próba: sprawdzian, ćwiczenie i szlachetność złota
Próba to sprawdzenie czegoś, usiłowanie zrobienia czegoś albo ćwiczenie przed występem. W jubilerstwie oznacza też zawartość czystego metalu w stopie.
Próba oznacza zarówno sprawdzenie, jak i ćwiczenie. Ta sama próba bywa testem dla człowieka, a próbą generalną dla aktora, więc słowo ma w sobie coś ze strachu i coś z nadziei. Pisownia przez ó nie wynika z wymiany, więc trzeba ją po prostu zapamiętać.
- Sprawdzenie. *Próba ognia i wody.*
- Usiłowanie. *Próba ucieczki nie powiodła się.*
- Ćwiczenie przed występem. *Próba chóru jest w czwartek.*
- Zawartość metalu w stopie. *Złoto próby 585.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | próba | próby |
| Dopełniacz | próby | prób |
| Celownik | próbie | próbom |
| Narzędnik | próbą | próbami |
| Miejscownik | próbie | próbach |
Próba w zdaniach
- Aktorzy mieli próbę generalną w piątek.Termin teatralny: ostatnia próba przed premierą.
- Podjął próbę napisania książki.Rzeczownik po czasowniku „podjąć”, styl neutralny.
- Wyniki pierwszej próby nie zadowoliły inżynierów.Znaczenie techniczne: test.
Próba, probówka i próbka
- Próbować — czasownik od próby; para aspektowa: *próbować* i *spróbować*.
- Probówka — pisana przez o, z łacińskiego *probare*; to wyjątek wśród wyrazów pokrewnych.
- Próbka — mała ilość produktu do oceny.
- Egzamin — egzamin to formalna próba wiedzy.
Warto pamiętać o spokrewnionym czasowniku *spróbować*, który często rozumie się jako „posmakować”: *spróbuj tej zupy*. W znaczeniu „podjąć wysiłek” występuje w poleceniach *spróbuj jeszcze raz*. Oba użycia wywodzą się z tego samego pojęcia prób.
Czy próba ognia to dosłowny ogień?
Dawniej tak: ordalia polegały na dowodzie przez ogień. Dziś wyrażenie jest przenośne i oznacza trudny sprawdzian.
Jaką próbę mają obrączki?
Najczęściej 585 lub 750. Liczba oznacza ile promili czystego złota zawiera stop.