Poczta: instytucja, budynek i wiadomości w skrzynce
Poczta to instytucja przewożąca listy i paczki, jej urząd, a także same przesyłki, zwłaszcza elektroniczne.
Poczta oznacza zarówno firmę, która dostarcza przesyłki, jak i budynek, w którym odbiera się paczki, i listy, które do nas trafiają. Przenośnie mówimy o poczcie pantoflowej, czyli wiadomościach przekazywanych z ust do ust. W dzisiejszym języku pojawiła się też poczta elektroniczna.
- Instytucja przewożąca przesyłki. *Poczta Polska ma placówki w całym kraju.*
- Urząd pocztowy. *Idę na pocztę po awizo.*
- Korespondencja. *Poczta przychodzi koło południa.*
- Poczta elektroniczna. *Sprawdź pocztę, wysłałem ci plik.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | poczta | poczty |
| Dopełniacz | poczty | poczt |
| Celownik | poczcie | pocztom |
| Narzędnik | pocztą | pocztami |
| Miejscownik | poczcie | pocztach |
Poczta w zdaniu
- Wyślę dokumenty pocztą.Narzędnik *pocztą* wskazuje sposób przesłania.
- Odebrałam awizo na poczcie.Z instytucją używamy *na poczcie*, nie *w poczcie*.
- O tej decyzji dowiedzieli się pocztą pantoflową.Idiom oznaczający nieoficjalny przekaz wiadomości.
Skąd słowo poczta i jak je zapisywać
- Etymologia: z włoskiego *posta*, pierwotnie stanowisko, w którym zmieniano konie kurierom.
- Alternacja: *t* przed *-ie* przechodzi w *c*: *poczta – na poczcie*.
- Adres: na kopercie piszemy adres i kod pocztowy; w poczcie elektronicznej wystarczy adres e-mail.
- Pochodne: *pocztowy*, *pocztówka*, *skrzynka pocztowa*, *urząd pocztowy*. Warto też pamiętać, że poczta ma w Polsce długą tradycję, a jej symbolem jest trąbka pocztowa.
Czy mówimy „na poczcie” czy „w poczcie”?
Poprawnie: *na poczcie*, bo przyimek *na* łączy się z nazwami instytucji, takich jak poczta czy dworzec.
Co to jest „poczta pantoflowa”?
Nieoficjalny obieg wiadomości, rozpowszechnianych w rozmowach, bez udziału mediów i urzędów.