Dzieło – utwór, praca i umowa o dzieło
Dzieło to rezultat pracy twórczej lub starannie wykonanej pracy, najczęściej utwór artystyczny albo naukowy. W prawie to także zlecenie wykonania określonego rezultatu.
Dzieło w mowie codziennej oznacza coś wartościowego, co ktoś stworzył. W prawie pracy to słowo ma zaskakujące życie: umowa o dzieło nie obejmuje czasu pracy, tylko konkretny rezultat, np. obraz albo tłumaczenie. Stąd łatwo je pomylić w dokumentach i w rozmowie o pracy, a wybór rodzaju umowy ma konsekwencje dla składek i obowiązków.
- Utwór sztuki lub nauki. *Dzieło Szekspira wciąż jest grane.*
- Rezultat pracy. *Ten ogród to dzieło wielu lat.*
- Przedsięwzięcie (przenośnie). *Wzięli się do dzieła.*
- Prawny rezultat umowy. *Umowa o dzieło wymaga odbioru.*
Odmiana (rodzaj nijaki)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dzieło | dzieła |
| Dopełniacz | dzieła | dzieł |
| Celownik | dziełu | dziełom |
| Narzędnik | dziełem | dziełami |
| Miejscownik | dziele | dziełach |
| Wołacz | dzieło! | dzieła! |
Przykłady użycia
- To dzieło sztuki, którego nie da się powtórzyć.Formuła stała, język uroczysty.
- Zespół zabrał się do dzieła od rana.Frazeologizm: rozpocząć pracę.
- Podpisałam umowę o dzieło na tłumaczenie powieści.Typowy kontekst prawny, zobacz [umowa](/dictionary/umowa).
Umowa o dzieło a zlecenie
- Umowa o dzieło – płacisz za gotowy rezultat (obraz, projekt, tłumaczenie).
- Umowa zlecenie – płacisz za staranne działanie, nie za gwarancję rezultatu.
- Dzieło życia – najważniejsza praca człowieka; *dzieła zebrane* – komplet utworów autora.
- Pisownia. Dzieło piszemy przez ie, a działo przez ia – to nie ta sama końcówka.
Czy dzieło można mieć w mnogiej?
Tak: dzieła, dopełniacz dzieł, np. wiele dzieł; dzieła zebrane to komplet utworów.
Czy dzieło i utwór to to samo?
W dużej mierze tak, ale dzieło brzmi bardziej uroczyście i sugeruje wartość.
Co znaczy wziąć się do dzieła?
Zacząć poważnie pracować nad zadaniem.