Plemię: wspólnota ludzi i rzeczownik, który ma dwa tematy
Plemię to wspólnota ludzi związanych pochodzeniem, językiem i zwyczajami, żyjąca zwykle w tradycyjnym ustroju rodowym.
Plemię oznacza grupę ludzi o wspólnych zwyczajach i pochodzeniu, na przykład plemiona germańskie czy słowiańskie. Odmiana tego wyrazu jest nietypowa: w dopełniaczu liczby pojedynczej brzmi *plemienia*, a w mnogiej *plemiona*, podobnie jak imię czy ramię.
- Wspólnota ludzi o wspólnych korzeniach. *Plemiona słowiańskie zamieszkiwały nad Wisłą, a jednym z nich byli Wiślanie.*
- Ród, potomstwo (podniośle). *Plemię Izraela.*
- Zwierzęta hodowlane (przymiotnik *plemienny*). *Stado plemienne służy do rozrodu.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | plemię | plemiona |
| Dopełniacz | plemienia | plemion |
| Celownik | plemieniu | plemionom |
| Narzędnik | plemieniem | plemionami |
| Miejscownik | plemieniu | plemionach |
Plemię w zdaniu
- Plemiona pierwotne żyły z łowiectwa i zbieractwa.Kontekst antropologiczny; liczba mnoga *plemiona*.
- Wódz plemienia zwołał naradę.Dopełniacz *plemienia*, nie „plemię”.
- Zbudowali wioskę wspólnie z sąsiednim plemieniem.Narzędnik *plemieniem*.
Rzeczowniki na -ię i ich odmiana
- Wzór: *imię – imienia*, *ramię – ramienia*, *plemię – plemienia*, *brzemię – brzemienia*. Temat zyskuje cząstkę *-ien-* w liczbie pojedynczej i *-on-* w mnogiej.
- Błąd: formy typu *plemia* lub *plemionu* są niepoprawne.
- Podobnie: *znamię – znamiona*, *wymię – wymiona*, *strzemię – strzemiona*; w całej grupie liczba mnoga kończy się na *-iona*, a to ułatwia zapamiętanie.
Czym różni się plemię od narodu?
Naród to większa wspólnota z własną państwowością lub świadomością polityczną. Plemię jest mniejsze i częściej opiera się na pokrewieństwie, wspólnym języku oraz obyczajach, a nie na organizacji państwa.
Jak brzmi liczba mnoga od „plemię”?
Plemiona: *te plemiona*, *wiele plemion*, *z różnymi plemionami*. Forma *plemion* w dopełniaczu nie ma końcówki.