Szkoła: od greckiego czasu wolnego do klasy
Szkoła to instytucja, w której dzieci i młodzież uczą się pod kierunkiem nauczycieli; także budynek, kierunek w sztuce lub poglądach.
Szkoła kojarzy się z lekcjami, dzwonkiem i tablicą. Nazwa wywodzi się od greckiego *skholē*, które oznaczało „czas wolny”, bo uczyć się mogli wyłącznie ci, którzy nie musieli pracować. Do polszczyzny dotarło przez łacińskie *schola* i niemiecki. Z jej klas wychodzi się z wiedzą, ale pierwszym punktem na drodze jest uczeń z tornistrem.
- Instytucja nauczania. *Szkoła podstawowa trwa osiem lat.*
- Budynek. *Szkoła stoi przy głównej ulicy.*
- Kierunek w sztuce lub nauce. *Szkoła krakowska w malarstwie.*
- Doświadczenie (przenośnie). *To była szkoła życia.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | szkoła | szkoły |
| Dopełniacz | szkoły | szkół |
| Celownik | szkole | szkołom |
| Biernik | szkołę | szkoły |
| Narzędnik | szkołą | szkołami |
| Miejscownik | szkole | szkołach |
Szkoła w zdaniu
- Rano idę do szkoły, a po południu na trening.Kierunek: *do szkoły*.
- Był w szkole do późnego wieczoru.Miejsce: *w szkole*.
- Nasi sąsiedzi mają dziecko w szkole muzycznej.W tej konstrukcji ważny jest przyimek *w* z miejscownikiem.
Przyimki i frazeologia
- Przyimki: mówimy *w szkole*, *do szkoły*, *ze szkoły*, ale *na uczelni*, *na studiach*; *na szkole* jest błędem.
- Frazeologia: *stara szkoła* (tradycyjny styl), *szkoła przetrwania*, *szkoła życia*, *zerówka* (przygotowanie do szkoły).
- Etymologia: to samo greckie źródło dało angielskie *school* i niemieckie *Schule*.
Czy w Polsce liceum to szkoła?
Tak. Obejmuje cztery lata po szkole podstawowej; zob. liceum.
Jaki jest dopełniacz liczby mnogiej?
*Szkół*, na przykład *nauczyciele z wielu szkół*, nie „szkołów”. Dodatkowo słowo pojawia się w nazwach kierunków w sztuce i nauce, na przykład „szkoła krakowska” albo „szkoła filozoficzna”, gdzie oznacza grupę twórców o wspólnych poglądach lub metodzie. W takim użyciu pisze się je małą literą, chyba że jest częścią nazwy własnej instytucji.