Piła: narzędzie do cięcia i uważaj na „pił” i „piła”
Piła to narzędzie z zębatym ostrzem do cięcia drewna, metalu lub kamienia. Ten sam zapis „piła” ma też czasownik pić w czasie przeszłym, w rodzaju żeńskim.
Piła to jedno z najstarszych narzędzi człowieka, a w polszczyźnie także zwodnicza homonimia. Napis „piła” może znaczyć narzędzie albo dziewczynę, która piła herbatę. Zawsze rozstrzyga kontekst.
- Narzędzie ręczne. *Tato użył piły do gałęzi.*
- Piła mechaniczna. *Drwal odpalił piłę spalinową.*
- Czasownik pić, r. żeński. *Ona piła kawę.*
- Nazwa miasta. *Piła leży w Wielkopolsce.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | piła | piły |
| Dopełniacz | piły | pił |
| Celownik | pile | piłom |
| Biernik | piłę | piły |
| Narzędnik | piłą | piłami |
| Miejscownik | pile | piłach |
Przykłady użycia
- Przetnij deskę piłą ręczną.Narzędnik: piłą; „ręczną” zgadza się z rodzajem żeńskim.
- W piwnicy leżą dwie stare piły.W dopełniaczu liczby mnogiej „pił” brzmi tak samo jak „on pił”.
- Piła do kości jest w kuchni.Piła do mięsa i kości to osobny przyrząd rzeźnicki.
Piła czy piłka?
To dwa różne słowa, choć łatwo je pomylić. Piła tnie, a piłka to przedmiot do gry. Pierwsze pochodzi od prasłowiańskiego *pila*, czasownik „piłować” znaczy zarówno ciąć piłą, jak i męczyć kogoś upartą prośbą. Z kolei nazwa filmowego horroru „Piła” (*Saw*) to właśnie tłumaczenie tego narzędzia. Narzędzia z tej rodziny: wyrzynarka, brzeszczot, piła tarczowa. Materiał do cięcia to najczęściej drewno.
Czym różni się piła od piłki?
Piła to narzędzie z zębami do cięcia; piłka to okrągły przedmiot do gry albo zdrobnienie od piły (mała piła).
Jak odmieniać „piła” w wołaczu?
Wołacz to „piło!”, ale rzadko się go używa. W liczbie mnogiej wołacz brzmi jak mianownik: „piły!”.