Drewno a drzewo – ten sam rdzeń, dwa różne słowa
Drewno to materiał uzyskany z pni i gałęzi drzew, używany do budowy, produkcji mebli i jako opał. Nie oznacza żywej rośliny – do niej służy słowo drzewo.
Drewno to to, co zostaje z drzewa po ścięciu, a nie samo drzewo. Rdzeń prasłowiański *dervo* jest spokrewniony z angielskim tree i greckim doru, co pokazuje, że drzewo i drewno łączy jedna indoeuropejska rodzina. W codziennym języku mylą się często, choć polszczyzna ma tu wyraźny podział.
- Materiał z drzew. *Stół zrobiono z dębowego drewna.*
- Opał. *Przyniósł drewno do kominka.*
- Instrumenty dęte drewniane (muzyka). *Orkiestra ma sekcję drewna: flety, klarnety, oboje.*
- Człowiek niezgrabny (obraźliwie, potocznie). *Ale drewno z tego obrońcy!*
Odmiana (rodzaj nijaki)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | drewno | drewna |
| Celownik | drewnu | drewnom |
| Narzędnik | drewnem | drewnami |
| Miejscownik | drewnie | drewnach |
Przykłady użycia
- Drwale składowali ścięte drewno przy drodze.Materiał po wycince, nie żywa roślina; zobacz [las](/dictionary/las).
- Na zimę kupiliśmy suche drewno do pieca.Opał, forma zbiorowa.
- Podłoga z drewna pachnie żywicą.Wyrób z materiału.
Drewno czy drzewo?
- Drzewo – żywa roślina w lesie lub parku; w starszym języku i regionalnie bywa też materiałem.
- Drewno – surowiec; mówimy *drewno opałowe*; wyrażenie *drzewo opałowe* słyszy się regionalnie, ale jest rzadsze.
- Drewniany – wykonany z drewna; porównaj *drzewny*, zob. drzewo.
- Przysłowie. *Gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą* – nie da się uniknąć ubocznych strat.
Czy mówimy drewno, czy drzewo na opał?
Poprawnie mówi się drewno opałowe lub drewno na opał.
Skąd pochodzi nazwa drewno?
Od prasłowiańskiego *dervo*; w tym rdzeniu kryje się znaczenie drzewa i drewna jednocześnie, a dopiero polszczyzna rozdzieliła je na dwa wyrazy: *drzewo* i *drewno*.