Piątek: dzień tygodnia, który nazywa się od liczby pięć
Piątek to piąty dzień tygodnia, następujący po czwartku i poprzedzający sobotę.
Piątek to dzień tygodnia, w polskim kalendarzu piąty z kolei. Jego nazwa pochodzi od liczby pięć, tak jak *wtorek* od „wtórego”, czyli drugiego, a *czwartek* od czwartego. W tygodniu bywa dniem wyczekiwanym, bo zaraz po nim zaczyna się sobota.
- Dzień tygodnia. *W piątek idę do kina.*
- Jako nazwa własna w tytułach. *Czarny Piątek* – wyprzedażowy dzień zakupów.
- Piętaszek. *Robinson Crusoe spotkał na wyspie Piętaszka.* To polskie imię towarzysza z powieści Defoe.
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | piątek | piątki |
| Dopełniacz | piątku | piątków |
| Celownik | piątkowi | piątkom |
| Narzędnik | piątkiem | piątkami |
| Miejscownik | piątku | piątkach |
Piątek w zdaniu
- W piątek wracamy do domu wcześniej.Z dniami tygodnia używamy przyimka „w” i biernika.
- Piątek trzynastego uchodzi za pechowy dzień.Przesąd obecny także w polskiej kulturze; nazwa dnia pisana małą literą.
- Każdego piątku chodzimy na rynek.Dopełniacz wyraża powtarzalność; równie dobrze brzmi *w piątki*, czyli „co piątek”.
Pisownia, nazwy dni i etymologia
- Pisownia: nazwy dni tygodnia piszemy małą literą (*piątek*, *wtorek*), inaczej niż w angielskim.
- Sąsiednie dni: zobacz też środa i piątka jako cyfra lub ocena.
- Homonim: *piątek* to także dopełniacz liczby mnogiej od *piątka*: „pięć piątek”.
Dlaczego piątek ma taką nazwę?
Bo w tradycyjnym liczeniu, zaczynanym od poniedziałku, jest piątym dniem tygodnia. Nazwa wywodzi się od liczebnika *pięć*, jak *czwartek* od liczebnika *cztery*.
Czy piątek piszemy wielką literą?
Nie, tylko na początku zdania lub w nazwie własnej, jak *Czarny Piątek*. Zwykłe nazwy dni, także w zdaniu „Przyjdę w piątek”, zapisujemy małą literą.