Piasek w oczach, piasek w zegarze
Piasek to sypki materiał złożony z drobnych ziaren skał, spotykany na plażach, pustyniach i dnie rzek.
Piasek to sypka masa drobnych ziaren skał, często kwarcu. Powiedzenie „sypać piasek w tryby” znaczy: utrudniać komuś działanie, bo nawet kilka ziaren potrafi zatrzymać skomplikowany mechanizm. Spotyka się go na plaży, nad morzem i na dnie rzek.
- Drobne ziarna skał. *Dzieci bawiły się w piasku.*
- Piasek w przenośni. *Czas przesypuje się jak piasek.*
- W liczbie mnogiej: tereny piaszczyste. *Piaski pustyni ciągną się po horyzont.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | piasek | piaski |
| Dopełniacz | piasku | piasków |
| Celownik | piaskowi | piaskom |
| Narzędnik | piaskiem | piaskami |
| Miejscownik | piasku | piaskach |
| Wołacz | piasku! | piaski! |
Piasek w zdaniu
- Nasypał piasku do wiaderka.Dopełniacz w znaczeniu części całości.
- Wszędzie miała piasek we włosach.Biernik: piasek.
- Zbudowali zamek z mokrego piasku.Przyimek „z” + dopełniacz.
Ruchome e i zwroty
Rzeczownik gubi e w odmianie: piasek → piasku, piaskiem, tak jak „sen” → „snu”. Zwroty z piaskiem: „budować zamki z piasku” (marzyć nierealistycznie), „chować głowę w piasek” (unikać problemów, jak struś — chociaż to mit), „sypać piasek w tryby” (przeszkadzać). Potocznie mówi się też „piach” — o ziemi lub piachu na budowie. Piasek jest też pustynny, kwarcowy i budowlany.
Ziarna piasku mają zwykle od 0,05 do 2 milimetrów. Większe to już żwir, a mniejsze — pył. Piasek jest podstawą szkła, betonu i zapraw, dlatego bywa towarem strategicznym.
Najczęstsze pytania
Czy „piasek” i „piach” znaczą to samo?
Prawie. „Piach” to potoczna, nieco szorstka odmiana, często o piasku w ziemi.
Dlaczego mówi się o piasku w zegarze?
Bo klepsydra odmierza czas, przesypując piasek z górnej komory do dolnej.